Dla Valerie i Madison

Nota autora i podziękowania

Akcja serialu telewizyjnego Monk dzieje się w San Francisco, choć zdjęcia kręcono w Los Angeles, a scenariusze powstawały w Summit, w stanie New Jersey, gdzie mieszka mój przyjaciel Andy Breckman, twórca serialu. Ja również w ciągu minionych lat spędziłem w Summit wiele czasu, wymyślając historie do książkowych opowieści o Monku, współpracując z Andym i jego niebywale utalentowanym zespołem pisarzy.

Znacząca część Detektywa Monka na patrolu dzieje się właśnie w Summit, w New Jersey, jednak… miasteczko, które opisuję w książce, jest całkowicie fikcyjne, choć naturalnie istnieją pewne podobieństwa do świata rzeczywistego. Postąpiłem tak, ponieważ jestem leniwym pisarzem i przy przedstawianiu geografii Summit, a także realiów jego życia politycznego, postanowiłem zdać się na twórczą swobodę wyobraźni.

Tak też się stało.

Podobieństwa między tym, co napisałem, a prawdziwymi osobami, miejscami czy instytucjami w Summit są całkowicie niezamierzone i przypadkowe. Bardzo polubiłem to urocze miasteczko i chciałbym móc tam wrócić, nie narażając się na obrzucenie jajkami i pomidorami.

Pragnę podziękować Andy’emu, jego bratu Davidowi, jak również moim stałym podejrzanym – Kerry Donovan, Ginie Maccoby i dr. Dougowi Lyle’owi – za wsparcie i nieustający entuzjazm podczas pisania książki.

Jak zawsze liczę na spotkanie z Wami na stronie www.leegoldberg.com.

1
Monk i dom na sprzedaż

Wiktoriański dom na rogu ulic Cole i Hayes został wystawiony na sprzedaż za dwa miliony dolarów, co wydawało się uczciwą ceną, zważywszy na to, że był wyremontowany, doskonale utrzymany i znajdował się trzy kroki od University of San Francisco, parku Golden Gate czy hippisowskich zaułków Haight-Ashbury. Niemniej z pewnością będzie sprzedany za dużo niższą cenę, jeżeli w ogóle znajdzie się kupiec. Nie byłam ekspertem od nieruchomości, w przeciwieństwie do martwej kobiety leżącej w korytarzu na podłodze, ale wiedziałam, że morderstwo zawsze obniża wartość domu lub mieszkania.

Pośredniczka nieruchomości nazywała się Rebecca Baylin. Miała dwadzieścia siedem lat, leżała obnażona do pasa, a jej czaszka była w jednym miejscu mocno wgnieciona. Normalnie Adrian Monk nie potrafiłby spojrzeć na nagą kobietę, ale tutaj obchodził miejsce zbrodni jak gdyby nigdy nic, oglądając je przez ramkę ułożoną z palców wyciągniętych rąk, przechylając na boki głowę i patrząc na wszystko pod różnym kątem niczym reżyser filmowy szukający dobrego ujęcia.

Normalnie też Monk odczuwałby wstręt na widok kogoś, komu spomiędzy zębów wystaje kawałek zielonej sałaty, komu brakuje guzika w koszuli, kto ma kolczyk tylko w jednym uchu lub pryszcza na podbródku, lecz jednocześnie nie miałby oporów, aby z najwyższą uwagą przyglądać się rozmaitym potwornościom zadanym ludzkiemu ciału.

Dla mnie było to nie do pojęcia, ale z drugiej strony wciąż nie umiałam wiele zrozumieć w kwestii kompulsywno-obsesyjnych zachowań mojego szefa, nawet po tylu latach pracy u niego jako przepracowana i słabo wynagradzana sekretarka, agentka, szofer, gosposia na zakupy, informatorka, rzeczniczka i worek treningowy gotowy do obijania o każdej porze dnia i nocy.

Spróbuję jednak odgadnąć, o co tu chodzi. Być może Monk mógł patrzeć na Rebeccę Baylin, ponieważ jej nagość została zanegowana przez martwość ciała. Już nie widział w niej kobiety, ani nawet osoby. Stała się czymś, co wykraczało poza przyjętą normę; nieładem, który należało uporządkować, bałaganem, który należało posprzątać, pytaniem, na które należało znaleźć odpowiedź. Monk nie znajdzie chwili spoczynku – a co za tym idzie ja również – dopóki się nie dowie, co jej się stało, nie złapie zabójcy i nie przywróci światu równowagi naruszonej przez morderstwo.

Wiedziałam, że tego dokona. Zawsze mu się to udawało.

Tego kapitan Leland Stottlemeyer mógł być zawsze pewien. Właśnie dlatego staczał niezliczone polityczne boje, aby zatrudniać Monka jako konsultanta policji. Właśnie dlatego znajdywał w sobie dość cierpliwości, aby tolerować Monka i wybaczać mu narastające obsesje i ekscentryczne zachowania. Właśnie dlatego też w ten sobotni mglisty poranek wezwał nas do wystawionego na sprzedaż domu, gdzie czekał już z porucznik Amy Devlin.

– Baylin zawarła umowę na sprzedaż nieruchomości – zaczęła wyjaśniać Devlin. – Dziś przed południem miała przyjmować potencjalnych nabywców i pokazywać dom. Około dziesiątej pojawiła się para młodych ludzi, drzwi zastali otwarte, weszli do środka i zobaczyli to. – Wskazała dłonią ciało.

– Parka siedzi wciąż w radiowozie, jeśli masz ochotę zadać im parę pytań, Monk – dodał Stottlemeyer za moimi plecami, żując flegmatycznie wykałaczkę, której koniec tonął w jego bujnych wąsiskach.

Miał na sobie wygnieciony, zwykły garnitur z marketu i krawat, który wyszedł z mody z nadejściem epoki disco.

– To nie będzie konieczne – odpowiedział Monk. – Możesz ich puścić. Oni tego nie zrobili.

– Skąd pan wie?

Porucznik Devlin stanęła przed nami. Miała krótkie, czarne włosy, które wyglądały tak, jakby przystrzygł je ogrodnik sekatorem do chwastów. Ubrana była w wytarte dżinsy, szarą bluzę z kapturem i skórzaną kurtkę.

– Z samego zesztywnienia pośmiertnego, a także innych właściwości fizycznych jest oczywiste, że kobieta nie żyje co najmniej od ośmiu godzin.

– To jeszcze nie znaczy, że nie zabili jej w nocy, a nad ranem przyszli, żeby niby odkryć ciało i uniknąć w ten sposób znalezienia się w kręgu podejrzanych – powiedziała Devlin.

Z wyraźną niecierpliwością obserwowała Monka; ręce położyła na biodrach i lekko rozchyliła poły kurtki, aby pokazać przypięte do pasa odznakę policyjną i kaburę z pistoletem, choć nie było wokół nikogo, na kim mogłyby one robić jakiekolwiek wrażenie. Devlin dopiero niedawno trafiła do wydziału zabójstw. Wcześniej pracowała jako tajna agentka wśród ulicznych gangów i sądzę, że w pewnym stopniu lubiła po prostu pokazywać, iż jest policjantką, bo nie musiała już tego ukrywać.

A może po prostu wolała mieć łatwy dostęp do broni, żeby szybko zastrzelić Monka, gdyby nadal ją irytował.

– To dosyć karkołomna hipoteza – wtrącił się Stottlemeyer. – Powiedziałbym nawet, niemal Disherowska.

– Disherowska? – zapytała porucznik.

Kapitan, nie bez sentymentu, odwoływał się do osoby Randy’ego Dishera, policjanta, którego Devlin zastąpiła w wydziale zabójstw, gdy on przyjął posadę komendanta policji w odległym Summit w stanie New Jersey.

– Nieważne – stwierdził kapitan. – Serio wysuwasz hipotezę o parze młodych ludzi, którzy wrócili, aby znaleźć ciało?

– Oczywiście, że nie – odparła Devlin. – Ale to równie absurdalna konkluzja jak te, które stawia zwykle Monk.

– Tyle tylko, że koniec końców to konkluzja pana Monka nie mija się z prawdą – powiedziałam.

Stottlemeyer posłał mi zimne spojrzenie. Nie znosił, gdy w obecności innych osób przywoływałam perfekcyjnie czyste konto rozwiązanych przez Monka spraw. To podsycało tylko ego genialnego detektywa i, rzecz jasna, pogłębiało niechęć Devlin. Ale obrona Monka to dla mnie działanie odruchowe.

Jeśli Monk usłyszał komplement, to nie dał tego po sobie poznać. Odwrócił się do nas plecami, jeszcze raz obszedł ciało, a potem płynnym krokiem przeszedł do sąsiadującego z korytarzem salonu.

Sfrustrowana Devlin ciężko westchnęła.

– Nie bardzo widzę, gdzie miałaby się tutaj kryć jakaś wielka zagadka kryminalna.

– Nie nurtuje cię pytanie, kto zabił? – zapytał Stottlemeyer.

– Poza samą kwestią sprawcy przestępstwa okoliczności tej śmierci nie wydają mi się tajemniczą zagadką, do której rozwiązania należałoby ściągać odwody z zewnątrz.

Trudno było odmówić racji pani porucznik, jednak nie miałam zamiaru dawać jej tej satysfakcji i głośno przyznawać, że istotnie ma słuszność.

Dawniej Stottlemeyer wyzwał Monka tylko do najtrudniejszych, najbardziej zawiłych morderstw, których ofiarą nieraz padały osoby publiczne. Jednak odkąd kapitan ponownie się ożenił, coraz częściej ściągał go do zupełnie zwyczajnych zabójstw, szczególnie jeśli zdarzały się w weekend, byle tylko móc wcześniej wrócić do domu. Robił tak, ponieważ Monk na poczekaniu potrafił rozwikłać sprawę, która przeciętnemu detektywowi zajęłaby dzień albo dwa.

Niebywała zdolność Monka do wychwytywania szczegółów niegdyś drażniła kapitana. Jednak teraz Stottlemeyer nie inwestował tak ogromnej porcji własnego ego w udowodnienie, że on i ekipa jego detektywów potrafią wykonać robotę również bez pomocy Monka.

Czego nie można powiedzieć o Devlin. Oczywiście nigdy nie podważała umiejętności Monka, jednak miała go za potwornie irytującego osobnika i zawsze chciała sama wykonać całą pracę, nawet jeśli zamknięcie śledztwa miałoby jej zabrać nieporównanie więcej czasu.

Ponieważ Monk nadal był pochłonięty wałęsaniem się po salonie, Stottlemeyer skupił uwagę na Devlin.

– Więc co według pani porucznik się tutaj stało?

– Baylin przyjechała wczoraj wieczorem, żeby przygotować dom do prezentacji, i albo zostawiła drzwi niezamknięte na klucz, albo wpuściła kogoś, kto udawał, że jest zainteresowany kupnem domu. Intruz zaczął ją napastować seksualnie, a kiedy ona stanowczo się opierała, zdzielił ją czymś ciężkim w głowę i uciekł.

Monk odwrócił się i potakując, ruszył w naszą stronę.

– Zgadzasz się z nią? – zapytał Stottlemeyer.

– Nie. Muszę jak najszybciej poznać właścicieli domu.

Dotychczas nikt nie wspomniał o nich słowem, więc byłam zaskoczona, że coś naprowadziło Monka na ich trop.

– Uważa pan, że mogli mieć coś wspólnego ze zbrodnią? – zapytałam.

– Oczywiście nie – odparł. – To ludzie z wielką klasą, bardzo przyzwoici, o nieskazitelnym kręgosłupie moralnym. Nie mają nic wspólnego z tym zabójstwem.

– Nawet nie wie pan, jak się nazywają, i nie widział ich pan na oczy – stwierdziła Devlin. – Jak więc może pan wysnuwać jakiekolwiek przypuszczenia na temat ich charakterów?

– Wystarczy spojrzeć, jak żyją, pani porucznik. W tym domu wszystko jest czyste, uporządkowane i poukładane z najwyższym smakiem. To wyjątkowa rodzina i chciałbym się z nią zaprzyjaźnić na całe życie.

Monk wziął do ręki oprawioną fotografię, która stała na stoliczku do kawy. Było na niej widać parę młodych ludzi na plaży, a przed nimi dwoje dzieci i dwa golden retrievery. Cała rodzina ubrana była w dżinsy i białe koszule.

– Spójrzcie na nich, co za równowaga, co za symetria! Gdyby wszystkie rodziny były takie jak oni, mielibyśmy mniej rozwodów, niższą przestępczość i dużo mniej gum do żucia na chodnikach.

– To niemożliwe, panie Monk – powiedziałam.

– A niby dlaczego nie? – odparł.

Monk co prawda potrafił dostrzec najdrobniejszy szczegół, ale ponieważ nie miał najmniejszego pojęcia o zasadniczych niuansach interakcji międzyludzkich, nie widział wielu prostych rzeczy i właśnie dlatego miał to szczęście, że zwykle obok niego byłam ja.

– Ponieważ ci ludzie to modele – powiedziałam.

– Tak, to model godny naśladowania dla nas wszystkich – przyznał Monk. – Każdy powinien iść za ich niezwykłym przykładem. To prawdziwi Amerykanie.

– Chodzi mi o to, panie Monk, że taka rodzina nie istnieje, oni są modelami, pracują dla domów mody i zostali wynajęci, aby za pieniądze pozować do fotografii. Ten dom to inscenizacja.

Monk rozejrzał się, patrząc nowym okiem.

– Uważacie, że pośredniczka upozorowała takie totalne oszustwo? Skąd wiecie?

Nabrałam powietrza w płuca, żeby odpowiedzieć, ale uprzedziła mnie Devlin, zawsze chętna natrzeć Monkowi uszu.

– Wiemy, ponieważ jest tutaj zbyt czysto i panuje absolutny porządek. Wszystko jest tutaj zbyt doskonałe. To idealistyczna wersja domu rodzinnego. W rzeczywistości nikt tak nie mieszka.

– Ja tak mieszkam – stwierdził Monk.

– To dom kupiony na sprzedaż, Monk – włączył się Stottlemeyer. – Właściciel kupił go, wyremontował, a potem wynajął firmę, aby urządziła go jak plan filmowy, podkreślając zalety i ukrywając wady, a tym samym czyniąc bardziej atrakcyjnym dla kupujących.

Monk jeszcze raz przyjrzał się zdjęciu, tym razem ze smutkiem w oczach.

– Szkoda, że to nie jest moja rodzina.

– O to właśnie chodzi. Żeby dom i pomysł zamieszkania w nim jak najsilniej kusiły potencjalnego nabywcę. Nasz zakup opiera się przecież bardziej na emocji niż racjonalnej kalkulacji – powiedziałam.

– Nic dziwnego, że ją zamordowali – westchnął Monk. – Pomyślcie o wszystkich tych biednych ludziach, których wystrychnęła na dudka tak misternym fortelem.

– Jest pan jej jedyną ofiarą – stwierdziła kąśliwie Devlin. – Nikt nie daje się na to nabrać. To działa jak reklama. Każdy wie, że to mistyfikacja.

– Ależ taka mogłaby być rzeczywistość – powiedział Monk. – Wystarczyłoby, gdyby każdy włożył odrobinę wysiłku.

– Jedyną prawdziwą rzeczą w tym domu jest martwe ciało na podłodze – stwierdziła Devlin.

– Skoro o wilku mowa, moglibyśmy się wreszcie skupić na morderstwie? – wtrącił Stottlemeyer. – Powiedz, Monk, co o tym sądzisz.

Monk odstawił fotografię na stolik.

– Ktoś chciał, abyśmy myśleli, że morderstwo popełniono dokładnie w taki sposób, w jaki opisywała to nam porucznik Devlin. Ale tak nie było.

– Skąd ta pewność?

– Bo nie ma w domu narzędzia zbrodni, zapewne jakiegoś ciężkiego przedmiotu, a jako że wszystko tutaj znajduje się na swoim miejscu, jest oczywiste, że nie był to przedmiot, który znalazł się pod ręką zabójcy, a ten pochwycił go w porywie szału. Każda rzecz nadal jest tam, gdzie być powinna.

– Ponieważ zabójca przyniósł broń ze sobą, a potem ją zabrał.

– W takim razie przyszedłby raczej z nożem albo pistoletem, a nie cegłą czy kijem baseballowym, prawda?

– Nie wykluczałabym tego – odparła Devlin. – Może lubi najpierw trzaskać kobiety w głowę, a potem, kiedy są nieprzytomne, molestować je seksualnie.

– Dlaczego zatem kobieta została uderzona wielokrotnie? – zapytał Monk. – I dlaczego napastnik nie dokończył dzieła?

– Może nie chciał jej zabić i poszedł sobie, bo nie jest nekrofilem – stwierdziła Devlin. – Może w tym właśnie znajduje seksualną satysfakcję, nie kończąc dzieła ze swoją ofiarą.

– Paskudztwo… – wyrwało mi się.

– Może masz rację – powiedział Monk do Devlin. – Ale gdzie krew? Włosy kobiety są pozlepiane krwawymi skrzepami, jednak na podłodze widać tylko parę drobnych śladów. Po takim ataku ofiara powinna leżeć w kałuży krwi, nie wspominając już o bryzgach na ścianach od siły uderzeń. Jednak nic takiego nie ma. Korytarz jest czyściutki.

– Ponieważ zabójca oglądał CSI: Zagadki kryminalne i dokładnie posprzątał miejsce przestępstwa.

– Nie wyczuwam zapachu środków dezynfekujących – odparł Monk.

– Nos może pana mylić – stwierdziła Devlin.

Stottlemeyer pokręcił głową.

– U Monka nawet psy myśliwskie mogłyby brać lekcje wąchania.

– Kobieta została zamordowana w innym miejscu, a ciało porzucono tutaj – zakończył Monk. – Morderstwo jest upozorowane jak cały ten dom kłamstw.

– Lepiej więc będzie, jeśli zaczniemy szukać prawdy – stwierdził kapitan.

2
Monk i pięć gwiazd

Dostępne w wersji pełnej

3
Monk i wielka prośba

Dostępne w wersji pełnej

4
Monk i służba ochrony lotniska

Dostępne w wersji pełnej

5
Monk w powietrzu

Dostępne w wersji pełnej

6
Monk przybywa do New Jersey

Dostępne w wersji pełnej

7
Monk i duchy

Dostępne w wersji pełnej

8
Monk zabiera się do pracy

Dostępne w wersji pełnej

9
Monk i Kupka

Dostępne w wersji pełnej

10
Monk i diabeł wcielony

Dostępne w wersji pełnej

11
Monk i włamanie

Dostępne w wersji pełnej

12
Monk i cierpienie

Dostępne w wersji pełnej

13
Monk i drugi pokój

Dostępne w wersji pełnej

14
Monk na strychu

Dostępne w wersji pełnej

15
Monk dowodzi swojej racji

Dostępne w wersji pełnej

16
Monk i siła drzemki

Dostępne w wersji pełnej

17
Monk i odznaka policyjna

Dostępne w wersji pełnej

18
Monk w mundurze

Dostępne w wersji pełnej

19
Monk służy i broni

Dostępne w wersji pełnej

20
Monk przyjmuje zaproszenie

Dostępne w wersji pełnej

21
Monk idzie na kolację

Dostępne w wersji pełnej

22
Monk zmienia zdanie

Dostępne w wersji pełnej

23
Monk i nokaut w kuchni

Dostępne w wersji pełnej

24
Monk jeszcze raz bada dowody

Dostępne w wersji pełnej

25
Monk w Nowym Jorku

Dostępne w wersji pełnej

26
Monk i kostka Rubika

Dostępne w wersji pełnej

27
Monk i wydarzenia, które tak się złożyły

Dostępne w wersji pełnej

28
Monk i kontener na śmieci

Dostępne w wersji pełnej

29
Monk i słabe ogniwo

Dostępne w wersji pełnej

30
Monk przybywa na ratunek

Dostępne w wersji pełnej

31
Monk podejmuje bardzo ważną decyzję

Dostępne w wersji pełnej

Spis treści

Okładka

Karta tytułowa

Dedykacja

Nota autora i podziękowania

1. Monk i dom na sprzedaż

2. Monk i pięć gwiazd

3. Monk i wielka prośba

4. Monk i służba ochrony lotniska

5. Monk w powietrzu

6. Monk przybywa do New Jersey

7. Monk i duchy

8. Monk zabiera się do pracy

9. Monk i Kupka

10. Monk i diabeł wcielony

11. Monk i włamanie

12. Monk i cierpienie

13. Monk i drugi pokój

14. Monk na strychu

15. Monk dowodzi swojej racji

16. Monk i siła drzemki

17. Monk i odznaka policyjna

18. Monk w mundurze

19. Monk służy i broni

20. Monk przyjmuje zaproszenie

21. Monk idzie na kolację

22. Monk zmienia zdanie

23. Monk i nokaut w kuchni

24. Monk jeszcze raz bada dowody

25. Monk w Nowym Jorku

26. Monk i kostka Rubika

27. Monk i wydarzenia, które tak się złożyły

28. Monk i kontener na śmieci

29. Monk i słabe ogniwo

30. Monk przybywa na ratunek

31. Monk podejmuje bardzo ważną decyzję

Karta redakcyjna

Tytuł oryginału: Mr. Monk on Patrol

Copyright © 2012 Monk © Universal Network Television LLC. Licensed by NBCUniversal Television Consumer Products Group 2012. All rights reserved

All rights reserved including the right of reproduction in whole or in part in any form.

This edition published by arrangement with NAL Signet, a member of Penguin Group (USA) Inc.

Copyright © for the Polish e-book edition by REBIS Publishing House Ltd., Poznań 2013

Informacja o zabezpieczeniach

W celu ochrony autorskich praw majątkowych przed prawnie niedozwolonym utrwalaniem, zwielokrotnianiem i rozpowszechnianiem każdy egzemplarz książki został cyfrowo zabezpieczony. Usuwanie lub zmiana zabezpieczeń stanowi naruszenie prawa.

Redaktor: Elżbieta Bandel

Opracowanie graficzne okładki: Sławomir Folkman

Fotografie na okładce

Mr Monk © Universal Studios

Samochód policyjny © Getty Images/Flash Press Media

Wydanie I e-book

(opracowane na podstawie wydania książkowego:

Detektyw Monk na patrolu, wyd. I, Poznań 2013)

ISBN 978-83-7818-151-4

Dom Wydawniczy REBIS Sp. z o.o.

ul. Żmigrodzka 41/49, 60-171 Poznań

tel. 61-867-47-08, 61-867-81-40; fax 61-867-37-74

e-mail: rebis@rebis.com.pl

www.rebis.com.pl

Plik opracował i przygotował Woblink

woblink.com