Robinowi i Carolyn

Od Autora

Z jedenastu zamieszczonych tu opowiadań dziesięć zostało opartych na znanych wydarzeniach (niektóre potraktowałem ze znaczną swobodą).

Tylko jedno jest w pełni wytworem mojej wyobraźni. Inspirację do napisania Lunchu zawdzięczam W. Somersetowi Maughamowi.

J.A.

Chińska figurynka

Pod młotek licytatora miała iść teraz mała chińska figurynka. Wywołanie pozycji numer sto trzy powitał ów lekki szmer, jaki zawsze poprzedza sprzedaż arcydzieła. Pomocnik prowadzącego aukcję uniósł delikatne cacko z kości słoniowej, ukazując je tłumnie zgromadzonej publiczności, a licytator rozejrzał się po sali, by upewnić się, gdzie siedzą poważni nabywcy. Przewertowałem katalog, w którym podano dokładny opis figurynki i garść faktów z jej historii.

Zakupiona została w 1871 roku w Ha Li Chuan. W katalogu określono ją z właściwym Sotheby’s wdziękiem jako „własność pewnego dżentelmena”, co zazwyczaj znaczyło, iż jakiś arystokrata pragnie zataić, że los go zmusza do wyprzedaży rodzinnej schedy. Zadumałem się, czy tak mogło być istotnie, i postanowiłem zbadać, co też po upływie ponad stu lat zaprowadziło maleńką chińską figurynkę na licytację tego czwartkowego ranka.

– Pozycja numer sto trzy – ogłosił licytator. – Ile dostanę za ten wspaniały okaz...

Sir Alexander Heathcote był nie tylko dżentelmenem, ale i człowiekiem akuratnym. Miał równo sześć stóp, trzy i ćwierć cala wzrostu, co rano wstawał z wybiciem siódmej, na śniadanie, do którego zasiadał z żoną, spożywał nieodmiennie jedno jajko gotowane dokładnie cztery minuty, dwie grzanki z jedną łyżką marmolady Coopera i wypijał jedną filiżankę chińskiej herbaty. Do wynajętego powozu oczekującego pod jego domem przy Cadogan Gardens wsiadał punkt ósma dwadzieścia, przybywał do Foreign Office regularnie ósma pięćdziesiąt dziewięć, do domu zaś wracał, gdy zegar właśnie wybijał szóstą.

Sir Alexander od dziecka był pedantem, jak przystało jedynemu synowi generała. W odróżnieniu jednak od ojca postanowił służyć swej królowej w dyplomacji, dziedzinie równie wymagającej skrupulatności. Z podrzędnego stanowiska w Foreign Office w Londynie awansował na trzeciego sekretarza w Kalkucie, drugiego sekretarza w Wiedniu, pierwszego w Rzymie, charge d’affaires w Waszyngtonie i wreszcie posła w Pekinie. Był uszczęśliwiony, gdy Gladstone ofiarował mu stanowisko przedstawiciela rządu brytyjskiego w Chinach, od dłuższego bowiem czasu interesował się, zgoła nie po dyletancku, sztuką epoki Ming. Ta nominacja, która będzie ukoronowaniem jego świetnej kariery, stworzy mu szansę, o jakiej nie śmiałby marzyć – okazję ujrzenia malowideł i sztychów, które do tej pory mógł podziwiać jedynie na ilustracjach, w ich rodzimym otoczeniu wspaniałych posągów.

Kiedy po prawie dwumiesięcznej podróży morzem i lądem sir Alexander wraz ze swą świtą przybył do Pekinu, wręczył cesarzowej Tsu Hsi pisma uwierzytelniające oraz list prywatny od królowej Wiktorii. Cesarzowa, spowita od stóp do głów w biało-złote szaty, przyjęła nowego ambasadora w sali tronowej Pałacu Cesarskiego. Kiedy czytała list od królowej Anglii, sir Alexander stał wyprężony jak struna. Jej Cesarska Wysokość nie zdradziła nic z jego treści nowemu posłowi, życzyła mu tylko powodzenia w pełnieniu misji. Następnie uniosła leciutko kąciki ust, co sir Alexander trafnie odczytał jako sygnał zakończenia audiencji. Krocząc przez olbrzymie komnaty Pałacu Cesarskiego za mandarynem w długiej dworskiej szacie w kolorze czerni i złota, sir Alexander ociągał się, jak mógł, pochłaniając wzrokiem przepyszny zbiór rzeźb z kości słoniowej i jadeitu rozmieszczonych wokół równie niedbale, jak dziś arcydzieła Celliniego i Michała Anioła stłoczone ciasno jedno przy drugim we Florencji.

Misja sir Alexandra miała trwać zaledwie trzy lata, zrezygnował więc z wypoczynku w zaciszu swej rezydencji i nie zwlekając, wyruszył konno do oddalonych prowincji, aby bliżej poznać kraj i ludzi. W kolejnych wyprawach zawsze towarzyszył mu mandaryn z dworu cesarzowej, służąc jako tłumacz i przewodnik.

Podczas jednej z owych wycieczek, kiedy przejeżdżali grząskimi od błota uliczkami małej wioski Ha Li Chuan, jakieś pięćdziesiąt mil za Pekinem, sir Alexander przypadkiem natknął się na warsztat starego rękodzielnika. Zsiadł z konia i zostawiwszy towarzyszącą mu świtę, wszedł do walącej się chatki, gdzie jego olśnionym oczom ukazały się delikatne wyroby z kości słoniowej i jadeitu, wypełniające półki od podłogi aż po sufit. Roboty co prawda współczesnej, lecz zachwycająco wykonane przez biegłego w swej sztuce mistrza. Poseł wszedł tutaj z zamiarem kupna jakiejś drobnej pamiątki. Gdy znalazł się wewnątrz, bał się poruszyć z obawy, że coś strąci. Nikt tu widać nie spodziewał się gości mierzących sześć stóp, trzy i ćwierć cala wzrostu. Sir Alexander, urzeczony, stał nieruchomo, wciągając w nozdrza delikatną woń jaśminu unoszącą się w powietrzu.

Pospieszył ku niemu stary Chińczyk w długiej, niebieskiej szacie kulisa i płaskim, czarnym kapeluszu; kruczoczarny warkoczyk opadał mu na plecy. Zgiął się głęboko w pokłonie, po czym spojrzał w górę na Anglika wielkoluda. Poseł odwzajemnił pokłon, mandaryn zaś objaśnił, kim jest sir Alexander, dodając, iż pragnie obejrzeć wytwory jego kunsztu. Starzec wyraził zgodę, nim jeszcze mandaryn zdążył skończyć. Godzinę z okładem poseł wzdychał i cmokał z zachwytu, podziwiając co piękniejsze okazy, wreszcie zwrócił się do starca z pochwałami. Ten znów zgiął się w pokłonie i uśmiechając się nieśmiało, ujawnił wprawdzie brak zębów, ale za to ogrom uciechy. Następnie wskazał w głąb pracowni, zapraszając obu znakomitych gości, aby podążyli za nim. Co uczyniwszy, znaleźli się w istnym Sezamie z bajki, wypełnionym stojącymi w rzędach, miniaturowymi cesarzami i klasycznymi figurkami. Wśród tych cudeniek z kości słoniowej poseł mógłby spędzić i calutki tydzień. Korzystając z pomocy tłumacza, gawędzili sobie ze starym Chińczykiem i rychło ujawniło się znawstwo posła i jego umiłowanie sztuki okresu Ming. Wówczas rozjaśniła się twarz małego Chińczyka; powiedział coś do mandaryna przyciszonym głosem. Mandaryn kiwnął głową i przetłumaczył jego słowa:

– Ekscelencjo, może chciałby pan zobaczyć pewien drobiazg z okresu Ming. Figurkę, która od siedmiu pokoleń jest w posiadaniu mojej rodziny.

– Będę zaszczycony – rzekł poseł.

– To ja będę zaszczycony, ekscelencjo – odparł mały człowieczek, po czym pospiesznie wybiegł przez tylne drzwi i omal nie wpadłszy na błąkającego się psa, popędził do pobliskiej starej chaty. Poseł i mandaryn nie ruszyli się z miejsca; sir Alexander wiedział, iż starzec nigdy nie ośmieliłby się prosić czcigodnego gościa w niskie progi swego domostwa, o ile by go nie znał od wielu lat, i to tylko wtedy, gdyby sam został najpierw zaproszony. Po kilku minutach ujrzeli wracającą truchtem drobną błękitną figurkę, z warkoczykiem podskakującym na ramionach. Chińczyk coś niósł i już po sposobie, w jaki tulił to coś do piersi, można było poznać, co to za skarb. Wręczył ów przedmiot posłowi. Sir Alexander aż otworzył usta. Nie potrafił ukryć podniecenia. Niewielka statuetka, nie wyższa niż sześć cali, przedstawiała cesarza Kung i była najpiękniejszym okazem z epoki Ming, jaki zdarzyło mu się oglądać. Był pewien, iż jest to dzieło wielkiego Pen Q, który tworzył pod patronatem cesarza; figurynka pochodziła zatem z końca piętnastego wieku. Jedyną jej wadą był brak podstawki z kości słoniowej, na jakiej wspierają się zazwyczaj tego rodzaju figurki; u dołu z szat cesarza wystawał tylko pręcik. Lecz sir Alexandrowi nic nie mogło przyćmić piękna figurki. Chińczyk nie odzywał się ani słowem, ale w oczach starca odbijała się radość, jaką promieniał jego gość.

– Jak się panu podoba figurka? – spytał wreszcie przez tłumacza.

– Jest wspaniała – odparł sir Alexander. – Po prostu wspaniała.

– Moje figurki nawet się do niej nie umywają – stwierdził z pokorą stary Chińczyk.

– Ależ skąd – zaprzeczył poseł, lecz mały Chińczyk wiedział, iż dostojny gość czyni to tylko przez grzeczność, po sposobie bowiem, w jaki trzymał figurkę z kości słoniowej, widać było, że ceni ją równie wysoko jak starzec.

Poseł uśmiechnął się do małego człowieczka, zwracając mu figurkę, po czym, chyba po raz pierwszy od trzydziestu pięciu lat, od kiedy służył swej królowej i ojczyźnie jako dyplomata, odezwał się w zgoła niedyplomatyczny sposób:

– Tak bym chciał ją mieć...

Dalsza część rozdziału dostępna w pełnej wersji.

Lunch

Rozdział dostępny w pełnej wersji.

Pucz

Rozdział dostępny w pełnej wersji.

Pierwszy cud

Rozdział dostępny w pełnej wersji.

Dżentelmen doskonały

Rozdział dostępny w pełnej wersji.

Przygoda na jedną noc

Rozdział dostępny w pełnej wersji.

Błąd Septimusa

Rozdział dostępny w pełnej wersji.

Degrengolada

Rozdział dostępny w pełnej wersji.

Kwestia zasad

Rozdział dostępny w pełnej wersji.

Spotkanie w Budapeszcie

Rozdział dostępny w pełnej wersji.

Stara miłość

Rozdział dostępny w pełnej wersji.

Spis treści

Karta tytułowa

Od Autora

Chińska figurynka

Lunch

Pucz

Pierwszy cud

Dżentelmen doskonały

Przygoda na jedną noc

Błąd Septimusa

Degrengolada

Kwestia zasad

Spotkanie w Budapeszcie

Stara miłość

Karta redakcyjna

Tytuł oryginału: A Quiver Full of Arrows

Copyright © Jeffrey Archer 1980

All rights reserved

First published 2003 by Pan an imprint of Pan Macmillan, a division of Macmillan Publisher Limited

Copyright © for the Polish e-book edition by REBIS Publishing House Ltd., Poznań 2015

Informacja o zabezpieczeniach

W celu ochrony autorskich praw majątkowych przed prawnie niedozwolonym utrwalaniem, zwielokrotnianiem i rozpowszechnianiem każdy egzemplarz książki został cyfrowo zabezpieczony. Usuwanie lub zmiana zabezpieczeń stanowi naruszenie prawa.

Redaktor tego wydania: Agnieszka Horzowska

Opracowanie graficzne serii, projekt i opracowanie graficzne okładki oraz ilustracja na okładce:
Zbigniew Mielnik

Wydanie I e-book

(opracowane na podstawie wydania książkowego:
Kołczan pełen strzał, wyd. III poprawione, Poznań 2015)

ISBN 978-83-7818-940-4

Dom Wydawniczy REBIS Sp. z o.o.

ul. Żmigrodzka 41/49, 60-171 Poznań

tel. 61-867-47-08, 61-867-81-40; fax 61-867-37-74

e-mail: rebis@rebis.com.pl

www.rebis.com.pl

Plik opracował i przygotował Woblink

www.woblink.com