Christopherowi Hitchensowi

Część pierwsza

Kto wpuścił psy?

…Oto będzie pytanie. Niestety.

Kto wpuścił psy?

Kto wpuścił psy?

Kto?

Kto?

2006: Desmond Pepperdine, chłopiec renesansu

1

Droga Jennaveieve!

Mam romans z kobietą która jest starsza. Ona jest damą o dużym obyciu, i stanowi miłą odmianę od tych nasto-latek, które są moimi znajomymi (jak na przykład Alektra albo Chanel). Nasz seks jest fantastyczny i chyba się zakochałem. Ale jest jedna komplikacja i to następująca; ta pani to moja babcia!

Desmond Pepperdine (Desmond, Des, Desi), autor niniejszego dokumentu, miał lat piętnaście i pół. Obecnie jego charakter pisma zmierzał nieśmiało ku elegancji; dawniej litery kładły mu się w lewo, ale Desmond wyszkolił je cierpliwie, by kładły się w prawo, a kiedy wszystko już się gładko zespoliło, zaczął dodawać drobne zakrętasy (jego „e” stało się zdecydowanie zdobne – podobne do „w” postawionego na boku). Z pomocą komputera, którego używał do spółki ze swoim wujem, przerobił kurs kaligrafii (i jeszcze kilka innych kursów).

Po stronie plusów wymienię różnicę wieku, która jest zaskakująco

Wykreślił ten fragment i podjął dalsze pisanie.

To się zaczęło dwa tygodnie temu, kiedy zadzwoniła i powiedziała; znowu ta hydraulika, wnusiu. A ja na to; babciu? Zaraz tam będę. Ona mieszka jakąś milę ode mnie w oddzielnym mieszkanku urządzonym w suterenie i tam zawsze dzieje się coś nie tak z rurami. Z kolei ja nie jestem żadnym hydraulikiem ale nauczyłem się trochę od wuja George,a, który robi w tym fachu. No więc załatwiłem sprawę i wtedy powiedziała że może bym tak został na drinka?

Kaligrafia (oraz socjologia, antropologia i psychologia), ale jeszcze nie interpunkcja. Ortograf był z niego całkiem całkiem, ale wiedział dobrze, że z interpunkcji jest słabeuszem, bo ledwie co zaczął jej kurs. A interpunkcja, jak to mu (bez wątpienia słusznie) podpowiadała intuicja, stanowi coś w rodzaju sztuki.

No więc wypiliśmy kilka dubonnetów do czego nie jestem przyzwyczajony, i babcia rzucała mi te dziwne spojrzenia. Zawsze ma włączonych Beatlesów i wtedy puszczała wszystkie wolne kawałki jak Golden Slumber’s, Yester-day i Sh’es Leaving Home. A potem powiedziała ale gorąco; przebiorę się w koszulę nocną. I wróciła w koszulce, która jej sięgała do pasa!

Des z zapałem starał się zapewnić sobie wykształcenie – bynajmniej nie z pomocą Squeers Free, która niedawno zarobiła sobie na tytuł najgorszej szkoły w Anglii, jak się tego doczytał w „Gazecie Distońskiej”. A pragnął się kształcić, bo jego znajomość tej planety i wszechświata miała niesłychane luki. Bezustannie zdumiewał go ogrom tego, czego nie wiedział.

No to wypiliśmy jeszcze kilka drinków i wtedy zauważyłem że ona świetnie się trzyma. Dba o siebie i jest naprawdę wysportowana, biorąc pod uwagę życie, jakie wiodła. No więc po kilku drinkach ona mi mówi; czy ty się nie smażysz w tym swetrze? Chodź no tu przystojniaku, przytulimy się! No więc co miałem robić. Położyła rękę na moim udzie i wsunęła mi ją pod szorty. A ja jestem tylko człowiekiem, prawda? Stereo grało wtedy I Should Of Known Better – ale jedno zaprowadziło do drugiego i mózg stawał.

Na przykład jedyną gazetą o krajowym zasięgu, jaką Des kiedykolwiek przeczytał, był „Ranny Ptaszek”. Z kolei Jennaveieve, do której pisał swój list, była jego „ciotką dobra rada” – albo raczej powiernicą jego ekstatycznych wyznań. W prowadzonej przez siebie stałej rubryce zamieszczała wynurzenia o przeróżnych love affairs, niewykluczone, że całkowicie zmyślonych, oraz własne odpowiedzi składające się z lubieżnych gierek słownych zakończonych wykrzyknikiem. Desmond swojej historii nie zmyślił.

Wiem że to wszystko jest bardzo „sprzeczne z zasadami”. Tak wcale nie miało być! Pewnie, mieszkamy w Diston i tu na coś takiego nikt nie będzie krzywo patrzał. I wiem, że moja babcia miała figlarną młodość. Ale to bardzo zacna kobieta. Chodzi o to, że zbliżają się jej okrągłe urodziny i chyba od tego dostała zawrotu w głowie. A co do mnie to moje pochodzenie jest wiernie chrześcijańskie przynajmniej po stronie ojca (zielono-świątkowiec). I musisz wiedzieć Jennaveieve że jestem bardzo nieszczęśliwy, odkąd trzy lata temu zmarła moja mama Cilla. Brakuje mi słów. Potrzebowałem delikatności. No i kiedy babcia mnie tak dotknęła… No niestety.

Des nie miał zamiaru wysyłać tego listu do Jennaveieve (której po części nagie ciało ozdabiało stronę opatrzoną nagłówkiem „Anielska pomoc” zamiast chociażby „Porady sercowe”). Pisał ten list tylko po to, by zaprowadzić spokój w myślach. I wyobrażał sobie jak zawsze obiektywną odpowiedź Jennaveieve. Coś w stylu: To fajnie, że Twoja babka to fajna babka! Więc nie przestawał pisać.

Oprócz kwestii prawnej, która przyprawia mnie o bóle głowy, jest jeszcze jeden ogromny problem. Jej syn, Lionel to mój wuj i on jest dla mnie jak ojciec, kiedy nie siedzi w więzieniu. Bo widzisz on jest nadzwyczaj porywczym przestępcą i jeśli się dowie, że robię to z jego matką, to mnie ukatrupi. Dosłownie!

Dałoby się dowieść, iż było to poważne niedocenienie poglądów Lionela na grzech i represje… Najważniejszym celem Desa było nauczenie się, czym jest apostrof. W następnej kolejności dwukropek, średnik, łącznik, myślnik i ukośnik.

Po stronie plusów różnica wieku nie jest aż taka duża. Bo widzisz babcia Grace zaczęła wcześnie i zaszła w ciążę, kiedy miała dwanaście lat, tak samo jak moja m

Usłyszał ciężkie poszczękiwanie zamków, spojrzał z trwogą na zegarek, próbował stanąć na swych zmartwiałych nogach – i nagle Lionel już tu był.

2

Lionel tu był: wielkie, białe cielsko wsparte o framugę otwartych drzwi, w ciemnoczerwonym kombinezonie, z czołem przyciśniętym do uniesionego nadgarstka, dyszące chrapliwie i buchające rzadką, szarą parą (winda źle się sprawowała, a mieszkanie znajdowało się na trzydziestym trzecim piętrze – ale z kolei Lionel potrafił buchać parą, kiedy drzemał na łóżku w spokojne popołudnie). Pod pachą drugiej ręki trzymał zapas lagera. Dwa tuziny, opakowane w polietylen. Marka: Kobra.

– Wcześnie wróciłeś, wujku Li.

Lionel uniósł pokrytą odciskami dłoń. Czekali. Z wyglądu Lionel był brutalnie generyczny – klocowate ciało, pełnowymiarowa klucha twarzy, wygolony czerep z płową szczeciną. Tu, w tym wielkim globalnym mieście, żyły setki tysięcy młodych mężczyzn dość podobnych do Lionela Asbo. Zdaniem niektórych w pewnych wariantach oświetlenia i otoczenia przypominał cudowne dziecko Anglii i Manchester United, napastnika Wayne’a Rooneya: nieszczególnie wysoki i nie gruby, ale za to nadzwyczaj szeroki i nadzwyczaj głęboki (Des widywał swego wuja codziennie – i Lionel był zawsze o jeden rozmiar większy, niż się człowiek spodziewał). Miał nawet ten szczerbaty uśmiech Rooneya. To znaczy miał szeroko rozstawione górne siekacze, ale uśmiechał się rzadko. Widziało się te siekacze tylko wtedy, gdy natrząsał się z czegoś.

– …A ty tam co z tym piórem? Co tam smaruje? Daj mnie.

Des pomyślał prędko.

– …No tego… to o poezji, wujku Li.

– O poezji? – powtórzył Lionel i wzdrygnął się.

– No. O poemacie zatytułowanym Królowa wróżek

– Że jak?… Czasem bierze mnie na rozpacz z tobą, Des. Czemu ty nie wybijasz okien? To niezdrowo tak. A weź posłuchaj. Znasz tego gościa, któremu skułem mordę w pubie w tamten piątek? Pana „Rossa Knowlesa”, jak woli. No więc wniósł oskarżenie. Naszczekał na mnie. Byś uwierzył.

Desmond wiedział, co Lionel prawdopodobnie czuje wobec takiego posunięcia. Któregoś wieczoru poprzedniego roku Lionel po powrocie do domu zastał Desa na kanapie z czarnej skóry, niewinnie skulonego przed Kronikami zbrodni. Karą było jedno z najdłuższych i najbardziej hałaśliwych spoliczkowań, jakie Des kiedykolwiek otrzymał z rąk swego wuja. Proszą się członków opinii publicznej, powiedział Lionel, stając z rozłożonymi szeroko ramionami przed ogromnym ekranem, żeby szpiclowali na własnych sąsiadów. Te Kroniki zbrodni są jak… jak program dla pedofilów, o tak. Ja się tym brzydzę.

– Poszedł do glin? To jest… To jest… dno dna, o właśnie. Co zrobisz, wujku Li? – spytał Des.

– No więc się rozpytałem i wyszło, że on sam jest. Mieszka w kawalerce. No więc nie pójdę i nie nastraszę, nie ma kogo. Tylko on jeden.

– Ale przecież on jeszcze leży w szpitalu.

– I co? Zaniosę mu winogrona. Nakarmił psy?

– Tak. Ale tabasco nam wyszło.

Psy, Joe i Jeff, były psychopatycznymi pitbulami Lionela. Za królestwo służył im wąski balkon przylegający do kuchni, gdzie przez cały boży dzień warczały, chodziły tam i z powrotem albo kręciły się w kółko – i prowadziły swoją wojnę na szczekanie ze stadem rottweilerów, które mieszkało na dachu wieżowca stojącego obok.

– Nie kłam mnie, Desmond – powiedział cicho Lionel. – Nigdy mnie nie kłam.

– Ja nie kłamię!

– Powiedział, że nakarmił. I w ogóle nie daje tabasco!

– Wujku Li, nie miałem kasy! Mieli tylko duże butelki, a one są po pięć dziewięćdziesiąt pięć!

– Tak się nie tłumacz. Trza było zapierdolić. Wydał trzydzieści funciaków, trzydzieści funciaków, na zasrany słownik, a nie da kilku pensów na psy.

– Ja nie wydałem trzydziestu funciaków!… Babcia mi go dała. Wygrała go za rozwiązanie krzyżówki. To była krzyżówka z nagrodami.

– Joe i Jeff to nie zwierzęta domowe, Desmondzie Pepperdine. To narzędzia mojej pracy.

Praca Lionela wciąż stanowiła niejaką zagadkę dla Desa. Wiedział, że po części ma coś wspólnego z najbardziej ryzykownym etapem procesu odbierania długów, wiedział też, że po części polega na perswadowaniu (Lionel używał tu słowa reset). Des wiedział o tym dzięki prostemu logicznemu myśleniu, ponieważ „Wymuszanie z użyciem gróźb karalnych” i „przyjmowanie skradzionego mienia” stanowiły najczęstszy powód, dla którego Lionel trafiał do więzienia… A teraz Lionel tu stał i robił coś, w czym był bardzo dobry: siał niepokój. Des kochał go z całej duszy i bardziej lub mniej bezwarunkowo (Nie byłbym dziś tutaj bez wujka Li, powtarzał sobie często). Zawsze jednak czuł się lekko chory w jego obecności. Nie nieswój. Chory.

– …Wcześnie wróciłeś, wujku Li – powtórzył najbardziej beztroskim tonem, na jaki go było stać. – Gdzie byłeś?

– U Cynthii. Nie wiem, co mnie tak nosi. Łaa, żebyś ty widział tą Cynthię.

Widmowa blondynka o imieniu Cynthia, czy też Cymfia, bo Lionel tak wymawiał jej imię, była kimś w rodzaju ukochanej z dzieciństwa, ponieważ Lionel zaczął z nią sypiać, kiedy miała dziesięć lat (on sam miał wtedy dziewięć). Była także kimś w rodzaju stałej dziewczyny, pod tym względem, że widywał się z nią regularnie – raz na cztery albo pięć miesięcy. Na temat kobiet w ogólności Lionel czasami mówił coś takiego: Więcej kłopotu niż warto, gdyby mi się ktoś pytał. Kobiety? Nie robią mnie. Kobiety mnie nie robią. Des stwierdził, że pewnie tak jest najlepiej: kobiety w ogólności powinny być bardzo zadowolone, że nie robią Lionelowi. Była kiedyś taka jedna, która mu robiła – owszem, ale ona robiła wszystkim. Była rozwiązłą pięknością i nazywała się Gina Drago…

– Des. Ta Cynthia – powiedział Lionel i tu łypnął lubieżnie. – Nawet podczas no, podczas no tego… no wiesz… podczas tego no!… myślałem sobie, Lionel, ty marnujesz młodość. Lionel, ty idź do domu. Idź do domu, chłopie. Idź do domu i obejrzyj jakiego uczciwego pornola.

Des wziął Maca i wstał eleganckim ruchem.

– W takim razie weź go, proszę. Ja i tak wychodzę.

– Tak? A gdzie? Do tej całej Alektry?

– Nie. Spotykam się z kumplami.

– No to zrób co pożytecznego. Buchnij jakie auto. A wie co? Wujek Ringo wygrał w loterii.

– No co ty mówisz? Ile?

– Dwanaście pięćdziesiąt. To gra jełopów, gdyby mi się ktoś pytał. Oj. Miałem ci się o coś spytać. Jak wyłazi nocą…

Des stał tam, trzymając Maca obiema dłońmi jak kelner tacę. Lionel stał tam, trzymając kobry obiema dłońmi, jak woźnica rozwożący piwo w beczkach.

– Jak wyłazi nocą, to bierze kosę?

– Wujku Li! Znasz mnie przecież.

– A należy się. Dla bezpieczeństwa. I dla spokoju w umyśle. Bo cię jeszcze pochlastają. Albo gorzej. Już nie ma bicia na pięści, nie w Diston. Są tylko walki z nożami. Do śmierci. Albo z bronią. No dobra. – Zmiękł. – Chyba cię, kurwa, nie zobaczą w tych ciemnościach.

A Des tylko się uśmiechnął czystymi, białymi zębami.

– Weź nóż z szuflady, jak będzie wychodził. Któryś ten czarny.

Des nie spotkał się z kumplami. (Nie miał żadnych kumpli. I nie chciał żadnych kumpli). Powędrował chyłkiem do swojej babci.

Jak wiemy, Desmond Pepperdine miał piętnaście lat. Grace Pepperdine, która wiodła bardzo ciężki żywot i urodziła bardzo, bardzo dużo dzieci, była zasadniczo dobrze się prezentującą trzydziestodziewięcioletnią babką. Lionel Asbo był mocno postarzałym dwudziestojednolatkiem.

…W szarym Diston (zwanym także miastem Diston albo krócej Miastem) nic – i nikt – nie miało więcej niż sześćdziesiąt lat. W światowych statystykach przeciętnej długości życia Diston pojawiało się między Beninem a Dżibuti (pięćdziesiąt cztery w przypadku mężczyzn i pięćdziesiąt siedem w przypadku kobiet). Na tym jeszcze nie koniec. W światowych statystykach współczynnika płodności Diston pojawiało się między Malawi a Jemenem (szóstka dzieci przypadająca na parę – albo samotną matkę). Tym to sposobem struktura wiekowa Diston przybrała dziwny kształt. Mimo to Miasto bynajmniej się nie wyludniało.

Des miał piętnaście lat. Lionel dwadzieścia jeden. Grace trzydzieści dziewięć…

Pochylił się, żeby odsunąć zasuwę przy furtce, pokonał jednym susem siedem kamiennych schodków, zakołatał kołatką. Nasłuchiwał. I oto usłyszał szuranie jej puszystych bamboszków, a w tle (jak zawsze) melodyjną czystość jednej z piosenek Beatlesów. Jej nieodmiennie ulubioną, tę, w której McCartney śpiewał o tym, co będzie, gdy skończy sześćdziesiąt cztery lata.

3

Dostępne w wersji pełnej.

4

Dostępne w wersji pełnej.

5

Dostępne w wersji pełnej.

6

Dostępne w wersji pełnej.

7

Dostępne w wersji pełnej.

8

Dostępne w wersji pełnej.

9

Dostępne w wersji pełnej.

10

Dostępne w wersji pełnej.

11

Dostępne w wersji pełnej.

XII

Dostępne w wersji pełnej.

Część druga

Dostępne w wersji pełnej.

2009: Lionel Asbo, Menel Szczęściarz

1

Dostępne w wersji pełnej.

2

Dostępne w wersji pełnej.

3

Dostępne w wersji pełnej.

4

Dostępne w wersji pełnej.

5

Dostępne w wersji pełnej.

6

Dostępne w wersji pełnej.

7

Dostępne w wersji pełnej.

8

Dostępne w wersji pełnej.

9

Dostępne w wersji pełnej.

10

Dostępne w wersji pełnej.

11

Dostępne w wersji pełnej.

XII

Dostępne w wersji pełnej.

Część trzecia

Dostępne w wersji pełnej.

2012: Cilla Dawn Pepperdine, maleństwo w ramionach

1

Dostępne w wersji pełnej.

2

Dostępne w wersji pełnej.

3

Dostępne w wersji pełnej.

4

Dostępne w wersji pełnej.

5

Dostępne w wersji pełnej.

6

Dostępne w wersji pełnej.

7

Dostępne w wersji pełnej.

8

Dostępne w wersji pełnej.

9

Dostępne w wersji pełnej.

10

Dostępne w wersji pełnej.

11

Dostępne w wersji pełnej.

12

Dostępne w wersji pełnej.

13

Dostępne w wersji pełnej.

14

Dostępne w wersji pełnej.

15

Dostępne w wersji pełnej.

16

Dostępne w wersji pełnej.

17

Dostępne w wersji pełnej.

18

Dostępne w wersji pełnej.

19

Dostępne w wersji pełnej.

20

Dostępne w wersji pełnej.

Część czwarta

2013: Kto? Kto?

Dostępne w wersji pełnej.

Tytuł oryginału: Lionel Asbo. State of England

Copyright © Martin Amis, 2012

All rights reserved

Copyright © for the Polish e-book edition by REBIS Publishing House Ltd., Poznań 2013

Informacja o zabezpieczeniach

W celu ochrony autorskich praw majątkowych przed prawnie niedozwolonym utrwalaniem, zwielokrotnianiem i rozpowszechnianiem każdy egzemplarz książki został cyfrowo zabezpieczony. Usuwanie lub zmiana zabezpieczeń stanowi naruszenie prawa.

Redaktor: Katarzyna Raźniewska

Opracowanie graficzne serii i projekt okładki: Lucyna Talejko-Kwiatkowska

Fotografie na okładce

© Alamy/BE&W

© iStockphoto

Wydanie I e-book

(opracowane na podstawie wydania książkowego:

Lionel Asbo. Raport o stanie państwa, wyd. I, Poznań 2013)

ISBN 978-83-7818-174-3

Dom Wydawniczy REBIS Sp. z o.o.

ul. Żmigrodzka 41/49, 60-171 Poznań

tel. 61-867-47-08, 61-867-81-40; fax 61-867-37-74

e-mail: rebis@rebis.com.pl

www.rebis.com.pl

Konwersja do formatu epub:

AKAPIT, Poznań, tel. 61-879-38-88

Spis treści

Strona tytułowa

Dedykacja

Część pierwsza

Rozdział 1

Rozdział 2

Rozdział 3

Rozdział 4

Rozdział 5

Rozdział 6

Rozdział 7

Rozdział 8

Rozdział 9

Rozdział 10

Rozdział 11

Rozdział XII

Część druga

Rozdział 1

Rozdział 2

Rozdział 3

Rozdział 4

Rozdział 5

Rozdział 6

Rozdział 7

Rozdział 8

Rozdział 9

Rozdział 10

Rozdział 11

Rozdział XII

Część trzecia

Rozdział 1

Rozdział 2

Rozdział 3

Rozdział 4

Rozdział 5

Rozdział 6

Rozdział 7

Rozdział 8

Rozdział 9

Rozdział 10

Rozdział 11

Rozdział 12

Rozdział 13

Rozdział 14

Rozdział 15

Rozdział 16

Rozdział 17

Rozdział 18

Rozdział 19

Rozdział 20

Część czwarta

2013: Kto? Kto?

Strona redakcyjna