Magiczne kraje są tuż, o krok

I jeśli zechcesz wytężyć wzrok,

Lunetą zaklęć wnikniesz w mrok,

A wtedy przyznasz: oczywiście,

Nic, tylko miłość czary ziści.

Żył sobie raz w mieście Kahani w krainie Alifbej chłopiec imieniem Luka, który miał dwóch czworonożnych ulubieńców: niedźwiedzia i psa. Pierwszego nazwano Burkiem, a drugiego – Misiem, więc gdy chłopiec wołał „Burek!”, podchodził do niego na zadnich łapach przyjacielski niedźwiedź, natomiast okrzyk „Miś!” zwabiał psa, który przybiegał wielkimi susami, merdając ogonem. Brunatny niedźwiedź zwany Burkiem zachowywał się czasem trochę szorstko i niedźwiedziowato, ale był za to świetnym tancerzem: potrafił wspiąć się na tylne łapy i z subtelną gracją wykonać walca, polkę, rumbę, wah-watusi i twista, jak również tańce z bliższych stron – dziarską bhangra, wirujący ghumar (do którego wkładał szeroką spódnicę z wszytymi lusterkami), a także tańce wojowników, znane jako spaw i thang-ta, oraz pawi taniec z Południa. Pies Miś był czekoladowym labradorem, łagodnym i przyjacielskim, chociaż czasem trochę zanadto się podniecał i denerwował. Nie potrafił tańczyć, bo urodził się, jak to mówią, z czterema lewymi łapami, miał jednak słuch absolutny i był zawołanym śpiewakiem: umiał wyskowyczeć melodie najnowszych przebojów, nigdy nie fałszując. Niebawem się okazało, że pies Miś i niedźwiedź Burek są dla Luki czymś więcej niż czworonogimi ulubieńcami. Stali się jego najbliższymi sprzymierzeńcami i najbardziej oddanymi obrońcami. Bronili go tak zajadle, że w ich obecności nikt nie śmiał nim pomiatać, nawet okropny kolega z klasy, niejaki Szczursraj, zazwyczaj całkowicie nieobliczalny.

A oto, w jaki sposób chłopiec zyskał tak niezwykłych towarzyszy. Kiedy miał dwanaście lat, pewnego pięknego dnia do miasta przyjechał cyrk, i to nie byle jaki, tylko sam WOK – Wielkie Ogniste Kręgi, najsławniejsza trupa cyrkowa z całego kraju Alifbej, której główną atrakcją była Sławna Bajeczna Iluzja Ogniowa. Luka był więc z początku gorzko rozczarowany, gdy ojciec, gawędziarz Raszid Khalifa, oznajmił mu, że nie pójdą do cyrku.

– Cyrk męczy zwierzęta – wyjaśnił. – Miał może niegdyś swoje dni chwały, ale ostatnimi czasy jest mocno źle widziany.

Powiedział Luce, że lwicy psują się zęby, tygrysica oślepła, słonie głodują, a reszta menażerii wyraźnie klepie biedę. Dyrektorem Wielkich Ognistych Kręgów był straszliwy, atletycznie zbudowany Kapitan Ag, znany także jako Arcymistrz Płomieni. Sam trzask jego bicza tak przerażał zwierzęta, że lwica mimo bólu zębów nadal skakała przez obręcze wraz ze ślepą tygrysicą i obie udawały potem martwe, a wychudzone słonie ustawiały się w Piramidę Trąbalskich, byle tylko Kapitan się nie rozgniewał, łatwo bowiem wpadał w złość, a z trudem dawał się rozśmieszyć. I nawet gdy z płonącym cygarem w ustach wkładał głowę w paszczę lwicy, ta bała się mu ją odgryźć, bo a nuż złowroga głowa postanowiłaby ją zabić, spoczywając w jej brzuchu.

Raszid właśnie odprowadzał Lukę ze szkoły do domu. Jak zwykle miał na sobie jedną ze swoich sportowych koszul w jaskrawych kolorach (ta akurat była cynobrowa) i ukochany, choć mocno sfatygowany kapelusz panama. Słuchał opowieści synka o tym, jak minął mu dzień. Na klasówce z geografii Luka zapomniał, jak się nazywa sam dolny koniuszek Ameryki Południowej, i napisał, że Hawaje. Za to na klasówce z historii pamiętał nazwisko pierwszego prezydenta swojej ojczyzny, więc odpowiedział poprawnie. W czasie meczu oberwał od Szczursraja w skroń kijem hokejowym. Wbił za to dwie bramki, pokonując drużynę swojego wroga. No i wreszcie nauczył się strzelać palcami jak należy, z miłym soczystym trzaskiem. Były więc plusy i minusy. W sumie nie najgorszy dzień. Za chwilę miał się jednak stać doprawdy bardzo ważnym dniem, bo właśnie tego dnia Luka i jego ojciec zobaczyli, jak cyrk paraduje ulicami, żeby rozbić wielki namiot nad potężną Silsilą – szeroką, leniwą, brzydką rzeką, której muNormale wody płynęły przez miasto nieopodal ich domu. Widok przygnębionych papug kakadu w klatkach i markotnych dromaderów, które poparskiwały, człapiąc ulicą, poruszył szlachetne, młode serce Luki. Ale chłopiec najbardziej posmutniał, kiedy zobaczył klatkę, w której siedzieli smutny pies i smętny niedźwiedź, żałośnie spoglądając wokoło. Kawalkadę zamykał Kapitan Ag o twardych i czarnych oczach pirata, z nieokiełznaną brodą barbarzyńcy. Luka nagle się rozgniewał, choć w gniew zazwyczaj wpadał niełatwo, za to bez trudu dawał się rozśmieszyć. Kiedy Arcymistrz Płomieni przejeżdżał tuż przed nim, Luka wrzasnął ile sił w płucach:

– Oby zwierzęta przestały cię słuchać, a twoje własne płomienie strawiły twój głupi namiot!

Tak się złożyło, że wzniósł ten gniewny okrzyk akurat w jednej z tych rzadkich chwil, gdy jakimś dziwnym trafem milknie cały zgiełk wszechświata. Klaksony przestały trąbić, skutery – warczeć, ptaki już nie ćwierkały w koronach drzew i ustały wszelkie rozmowy. W zaczarowanej ciszy głos Luki zabrzmiał donośnie jak wystrzał z broni palnej, a jego słowa zataczały coraz szersze kręgi, aż wypełniły niebo i może nawet dotarły do niewidzialnego domostwa Parek, które zdaniem wielu ludzi rządzą światem. Kapitan Ag skrzywił się, jakby go ktoś spoliczkował, a potem spojrzał Luce prosto w oczy z tak płomienną nienawiścią, że chłopiec ledwo utrzymał się na nogach. Potem jednak świat znowu wszczął swój zwykły harmider i cyrkowa parada ruszyła dalej, a Luka i Raszid poszli do domu na obiad. Słowa Luki wciąż jednak kołowały w powietrzu, wykonując tajne zadanie.

Wieczorem tego samego dnia w wiadomościach telewizyjnych doniesiono o niezwykłym zdarzeniu. Otóż zwierzęta z cyrku WOK jednomyślnie odmówiły udziału w występie. W nabitym do ostatniego miejsca namiocie ku zdumieniu zarówno przebranych klaunów, jak i ubranych po cywilnemu widzów w niewidziany dotąd sposób zbuntowały się przeciwko swojemu panu. Arcymistrz Płomieni stał w samym środku trzech Wielkich Ognistych Kręgów, wykrzykując rozkazy i strzelając z bicza, lecz gdy zobaczył, że cała menażeria spokojnie rusza ku niemu równym, powolnym krokiem, zupełnie jak wojsko, osaczając go ze wszystkich stron, puściły mu nerwy, więc padł na kolana, płacząc, zawodząc i błagając o łaskę. Widzowie wygwizdali go, rzucając owocami i poduszkami, a potem twardszymi przedmiotami, na przykład orzechami włoskimi i książkami telefonicznymi. Ag podał tyły i uciekł. Zwierzęta rozstąpiły się przed nim, a on pierzchł, szlochając jak dziecko.

Było to pierwsze zdumiewające wydarzenie. Drugie nastąpiło kilka godzin później. Koło północy wszczął się zgiełk, jakby miliard jesiennych liści (a może nawet miliard miliardów) szeleściło i chrupało pod stopami. Hałas ten z cyrkowego namiotu rozstawionego nad Silsilą dobiegł aż do sypialni Luki i go obudził. Kiedy chłopiec wyjrzał przez okno, zobaczył, że cyrkowy namiot na nadrzecznym polu pali się, trawiony barwnymi płomieniami. Wielkie Ogniste Kręgi ogarnął pożar i tym razem nie była to żadna iluzja.

Klątwa Luki poskutkowała.

Do trzeciego zdumiewającego wydarzenia doszło nazajutrz rano. Przed drzwiami Luki stawił się pies w obroży z przywieszką, na której napisano „Miś”, oraz niedźwiedź z napisem „Burek” na przywieszce u obroży. Chłopiec nieraz się potem zastanawiał, jakim cudem zwierzęta znalazły drogę do jego domu. Niedźwiedź Burek zaczął entuzjastycznie wirować i hopsać, a pies Miś zawył skoczną melodię. Luka wraz z ojcem Raszidem Khalifą, matką Sorają i starszym bratem Harunem stanął w drzwiach, żeby popatrzeć, a mieszkająca w sąsiednim domu panna Onita zawołała z werandy:

– Uważajcie! Kiedy zwierzęta zaczynają śpiewać i tańczyć, na pewno ktoś odstawia jakieś czary-mary!

Ale Soraja Khalifa odparła ze śmiechem:

– Zwierzaki cieszą się z odzyskanej wolności.

Raszid spoważniał i opowiedział żonie o klątwie Luki.

– Według mnie – oświadczył – jeśli ktoś tu odstawił jakieś czary-mary, musiał to być nasz mały Luka, a te poczciwe stworzenia przyszły mu podziękować.

Pozostałe zwierzęta uciekły z cyrku prosto w dzicz i nigdy więcej ich nie widziano, ale pies i niedźwiedź najwyraźniej postanowili zostać. Przynieśli nawet ze sobą prowiant. Niedźwiedź przytaszczył wiaderko ryb, a pies miał na sobie czapraczek z kieszenią pełną kości.

– Właściwie czemu nie mieliby u nas zamieszkać? – radośnie zawołał Raszid Khalifa. – Przyda mi się pomoc w czasie gawędziarskich występów. Nic tak nie przykuwa uwagi publiczności, jak tańczący niedźwiedź i śpiewający pies.

Zapadła więc decyzja, a po kilku godzinach ostatnie słowo powiedział Harun, brat Luki:

– Czułem, że niedługo coś takiego się stanie. Dorosłeś do wieku, w którym ludzie z naszej rodziny przekraczają granicę krainy czarów. Teraz na ciebie przyszła kolej, żebyś zaznał przygód. Tak, nadszedł twój czas, i wygląda na to, że już coś w tej sprawie zacząłeś motać. Ale bądź ostrożny. Kto rzuca klątwy, musi strzec się własnej mocy. Mnie nigdy nie udało się dokonać niczego tak… hmm… mrocznego.

„Nadszedł czas, żebym zaznał przygód” – ze zdumieniem pomyślał Luka, a jego brat uśmiechnął się, bo doskonale wiedział, czego młodszy braciszek potajemnie mu zazdrości. Właściwie nie była to zresztą żadna tajemnica. Kiedy Harun był w wieku Luki, wybrał się w podróż na drugi księżyc Ziemi, zaprzyjaźnił z rybami, które mówiły do rymu, i z ogrodnikiem uplecionym z łodyg wodnych roślin; pomógł też obalić złego Herezjarchę Khatam Śuda, który usiłował zniszczyć Morze Opowieści. Tymczasem największe jak dotąd przygody Luka przeżył w szkole podczas Wielkich Boiskowych Wojen: poprowadził swoją bandę – Drużynę Międzygalaktycznych Pingwinów – do zwycięskiej bitwy z Wojskami Jego Cesarskiej Mości, którymi dowodził jego znienawidzony rywal Adi Szczursraj, zwany także Czerwonym Tyłkiem. Zwycięstwo zawdzięczał śmiałemu atakowi z powietrza, przeprowadzonemu za pomocą papierowych samolocików pełnych świerzbiącego proszku. Doprawdy miło było popatrzeć, jak Szczursraj wskakuje do sadzawki obok boiska, żeby ukoić świąd, który owładnął nim od stóp do głów. Luka zdawał sobie jednak sprawę, że w porównaniu z osiągnięciami Haruna jego własne są niewiele warte. Z kolei Harun wiedział, że Luka marzy o prawdziwej przygodzie, zwłaszcza takiej, w której pojawiłyby się różne niesamowite istoty, podróże na inne planety (a przynajmniej satelity) oraz Działania Przez Swą Zawiłość Niewytłumaczalne. Dotychczas jednak starszy brat zawsze starał się studzić zapał młodszego.

– Strzeż się własnych marzeń – mawiał, na co Luka się oburzał:

– Słowo daję, jeszcze nigdy nie powiedziałeś niczego tak irytującego.

Skądinąd wszakże bracia rzadko się kłócili i w ogóle żyli w nadzwyczajnej zgodzie. W dzielącej ich przepaści osiemnastu lat ginęła większość konfliktów, jakie czasem wybuchają między braćmi – wszystkie te drobne złości, pod wpływem których starszy niechcący uderza głową młodszego o kamienny mur albo przez pomyłkę przykrywa twarz śpiącego poduszką, a z kolei młodszy wpada na pomysł, żeby nakłaść starszemu do butów słodkiej i lepkiej marynaty z mango lub zwrócić się do jego aktualnej dziewczyny imieniem poprzedniczki, a potem udawać, że było to tylko zaiste niefortunne przejęzyczenie. Nie mieli więc tych problemów. Za to Harun nauczył Lukę wielu pożytecznych rzeczy, na przykład kick-boxingu i gry w krykieta, a także odróżniania fajnej muzyki od niefajnej. Luka wprost uwielbiał starszego brata, który jego zdaniem wyglądał jak wielki niedźwiedź (właściwie trochę podobny do niedźwiedzia Burka) albo miła w dotyku, szczeciniasta góra z szerokim uśmiechem przy samym wierzchołku.

Luka po raz pierwszy zadziwił ludzi samym swoim narodzeniem, bo jego brat Harun był już osiemnastolatkiem, kiedy ich matka Soraja w wieku lat czterdziestu jeden urodziła drugiego udanego chłopca. Jej mężowi Raszidowi zabrakło słów, więc jak zwykle znalazł ich w końcu aż za wiele. Kiedy odwiedził Soraję w szpitalu, delikatnie wziął na ręce nowo narodzonego synka i zasypał go niedorzecznymi pytaniami:

– Kto by pomyślał? Skąd się wziąłeś, chłopie? Jak się tu dostałeś? Co nam możesz o sobie powiedzieć? Jak ci na imię? Co z ciebie wyrośnie? Czego pragniesz?

Zwrócił się też z osobnym pytaniem do Sorai.

– Cóż znaczy taki cud – rzekł ze zdumieniem, kręcąc łysiejącą głową – gdy zdarza się ludziom w naszym wieku?

Raszid miał pięćdziesiąt lat, kiedy urodził się Luka, lecz w tamtej chwili wyrażał się tak jak każdy młody, świeżo upieczony ojciec, którego oszołomiła, a nawet odrobinę wystraszyła nagła odpowiedzialność.

Soraja wzięła od niego dziecko, a jego uspokoiła, mówiąc:

– Na imię mu Luka, a cud znaczy chyba, że wydaliśmy na świat gagatka, który potrafi zawrócić nurt Czasu, każąc mu płynąć pod prąd i nas odmładzać.

Soraja wiedziała, co mówi. Im bardziej Luka rósł, tym wyraźniej młodnieli jego rodzice. I tak na przykład odkąd po raz pierwszy usiadł prosto, nie potrafili już usiedzieć na miejscu. Gdy zaczął raczkować, kicali jak podniecone króliki. Kiedy nauczył się chodzić, skakali z radości. A gdy po raz pierwszy przemówił, noooo! Wyglądało na to, że z ust Raszida wytrysła cała legendarna Niagara Słów i dumny ojciec nigdy nie przestanie opiewać wielkiego osiągnięcia swojego syna.

Nawiasem mówiąc, Niagara Słów z gromkim hukiem spływa z Morza Opowieści do Jeziora Mądrości, z którego wód, rozświetlonych Świtem Dni, bierze swój początek Rzeka Czasu. Na Jezioro Mądrości, jak wiadomo, pada cień Góry Wiedzy, a na jej szczycie płonie Ogień Życia. Te ważne informacje o topografii (a właściwie samym istnieniu) Czarodziejskiego Świata przez tysiące lat ukrywali tajemniczy, zakapturzeni śledziennicy, przedstawiający się jako Alim, czyli Uczeni Mężowie. W końcu jednak sekret się wydał. Raszid Khalifa udostępnił go szerokim rzeszom słuchaczy w postaci wielu sławnych opowieści. Wszyscy mieszkańcy Kahani doskonale zatem wiedzieli, że obok naszego bynajmniej nie czarownego świata istnieje Czarodziejski Świat, czyli Rzeczywistość, z której biorą się Biała i Czarna Magia, sny, koszmary, opowieści, kłamstwa, smoki, wróżki, błękitnobrode dżinny, mechaniczne ptaki, co umieją czytać w myślach, ukryty skarb, muzyka, literatura, nadzieja, strach, dar wiecznego życia, anioł śmierci, anioł miłości, wtręty, żarty, dobre pomysły, paskudne pomysły, szczęśliwe zakończenia i w ogóle wszystkie choć trochę ciekawe rzeczy. Alim jednak uważali, że Wiedza należy wyłącznie do nich i jest zbyt cenna, aby wolno było z kimkolwiek się nią dzielić, zapewne więc nienawidzili Raszida Khalify za to, że zdradził tajemnicę, czyli – jak to określa znane porzekadło – wypuścił kota z worka.

Ale nie pora jeszcze mówić o kotach, zwłaszcza że prędzej czy później będziemy musieli o nich wspomnieć. Przede wszystkim trzeba opowiedzieć o pewnym straszliwym zdarzeniu, które nastąpiło w piękną gwiaździstą noc.

Luka od urodzenia był leworęczny i często miewał wrażenie, że to nie on, tylko reszta świata robi wszystko na opak. Gałki u drzwi obracały się w niewłaściwą stronę, śruby dawały się wkręcać tylko zgodnie z ruchem wskazówek zegara, struny gitar zakładano w odwrotnym porządku, a teksty pisane alfabetami używanymi przez większość języków czytało się z lewa na prawo, czyli bardzo niewygodnie. Wyjątkiem był jeden język, którego Luka dziwnym trafem nie zdołał opanować. Garncarskie koła też obracały się wspak, derwisze wirowaliby lepiej, gdyby zmienili kierunek, i w ogóle o ileż doskonalszy i sensowniejszy byłby cały świat – myślał Luka – jeśliby słońce wschodziło na zachodzie, a zachodziło na wschodzie. Kiedy tak marzył o życiu w owym Wymiarze Wspacznym, na alternatywnej Planecie Odwyrtnej, na której byłby normalnym człowiekiem, a nie jakimś dziwadłem, nieraz ogarniał go smutek. Jego brat Harun był tak jak reszta ludzi praworęczny, więc wszystko najwyraźniej szło mu łatwiej i to wydawało się Luce niesprawiedliwe. Soraja próbowała go pocieszyć.

– Jesteś wszechstronnie utalentowany – mówiła. – Może masz rację, że robienie wszystkiego w lewo byłoby bardziej prawidłowe, a my wszyscy nie mamy racji i w ogóle jesteśmy na bakier z rozumem. Niech twoje ręce prowadzą cię, dokąd same zechcą. Dbaj tylko, żeby nie brakło im zajęcia. Zmierzaj w lewo, proszę bardzo, ale bądź przy tym dzielny jak lew.

Odkąd klątwa, którą Luka rzucił na cyrk zwany Wielkimi Ognistymi Kręgami, okazała się tak wspaniale skuteczna, Harun często straszył chłopca, że jego leworęczność może być dowodem obecności drzemiących w nim mrocznych sił.

– Uważaj – mawiał – żebyś nie poszedł Ścieżką Lewej Ręki.

Ścieżka Lewej Ręki najwidoczniej wiodła ku Czarnej Magii, ale gdyby nawet Luka chciał nią podążyć, nie miał zielonego pojęcia, jak się do tego zabrać, więc bagatelizował braterskie przestrogi, traktując je nie inaczej niż inne powiedzonka, na które Harun czasem sobie pozwalał, żeby z nim się podroczyć, starszy brat nie rozumiał bowiem, że młodszy wcale nie przepada za takimi przekomarzaniami.

Czy to dlatego, że pragnął na zawsze przenieść się w Wymiar Leworęczny, czy przez to, że jego ojciec uprawiał zawód gawędziarza, a może pod wpływem opowieści o wielkiej przygodzie Haruna albo w ogóle bez żadnego uchwytnego powodu poza tym, że taki już był, Luka od małego bardzo interesował się odmiennymi rzeczywistościami i znakomicie sobie w nich radził. W szkole stał się nadzwyczaj przekonującym aktorem, więc gdy udawał garbusa, cesarza, kobietę lub boga, widzowie byli przekonani, że nie wiedzieć jakim sposobem wyhodował sobie prowizoryczny garb, chwilowo wstąpił na tron, zmienił płeć albo osiągnął boskość. Kiedy zaś rysował i malował, wszystko nabierało cudownego, fantasmagorycznego, wielobarwnego życia: motywy z ojcowskich opowieści lub na przykład Ptaki Pamiętaki o głowach słoni, które pamiętały każde zdarzenie od początku świata, choryby pływające w Rzece Czasu, Kraina Utraconego Dzieciństwa czy wreszcie Niezamieszkane Miejsce. Z matematyką i chemią radził sobie, niestety, gorzej. Martwiło to jego matkę, która wprawdzie śpiewała jak anioł, zawsze jednak była rozsądna i praktyczna. Za to ojciec w cichości ducha się tym zachwycał, bo i jemu matematyka wydawała się tajemnicza jak chińszczyzna i dwakroć mniej interesująca. Raszid w latach szkolnych dosłownie oblał egzamin z chemii, a w każdym razie sprawozdanie z zajęć laboratoryjnych, i oddał je nauczycielowi podziurawione stężonym kwasem siarkowym.

Na szczęście Luka żył w czasach, gdy niezliczone mnóstwo równoległych rzeczywistości sprzedawano w postaci zabawek. Tak jak wszyscy jego koledzy od małego niszczył rakietowe floty najeźdźców z kosmosu, jako maleńki hydraulik wędrował przez wiele skaczących, płonących, wijących się i bulgocących tuneli, żeby uwolnić z zamku potwora nadętą księżniczkę, przemieniał się w latającego jeża, ulicznego zabijakę albo muzyka rockowego, a nawet, ubrany w opończę z kapturem, śmiało dotrzymywał pola, kiedy demoniczna postać z krótkimi grubymi rogami i czerwono-czarnym obliczem skakała wokół niego, próbując ciąć go w głowę świetNormalym mieczem o dwóch ostrzach. Tak jak wszyscy koledzy bywał w cyberprzestrzeni członkiem urojonych społeczności – elektroklubów, aby przybrać w nich tożsamość już to Międzygalaktycznego Pingwina, który odziedziczył ten przydomek po jednym z Beatlesów, już to kompletnie zmyślonej latającej istoty, której wzrost, kolor włosów, a nawet płeć mógł dowolnie wybierać i zmieniać. Tak jak wszyscy koledzy był posiadaczem najrozmaitszych kieszonkowych puzderek, dzięki którym mógł wchodzić w alternatywne rzeczywistości, i znaczną część wolnego czasu spędzał w ten sposób, że porzucał własny świat, aby odwiedzać zawarte w tych puzderkach bujne, barwne, pełne muzyki i nęcących przeszkód wszechświaty, w których śmierć trwała tylko chwilkę (chyba że popełniło się zbyt wiele błędów, bo wtedy stawała się nieodwracalna), a życie można było wygrać, zaoszczędzić lub cudem dostać w darze za to, że przypadkiem walnęło się głową w odpowiednią cegłę, zjadło odpowiedni grzyb albo przeszło przez odpowiedni zaczarowany wodospad. Każdy mógł nagromadzić taki zapas życia, jaki tylko zdołał uzbierać dzięki umiejętnościom i sprzyjającemu szczęściu. W pokoju Luki obok małego telewizora stał największy skarb, najbardziej czarodziejskie puzderko, które umożliwiało najciekawsze, najzawilsze podróże w alterprzestrzeń tudzież innoczas, w strefę wielokrotnego życia i chwilowej śmierci: nowiutkie Muu. I tak jak na szkolnym boisku chłopiec przemieniał się w potężnego Generała Lukę, pogromcę Wojsk Jego Cesarskiej Mości, dowódcę straszliwego Wojskowego Lotnictwa Luki (w skrócie WLL), które składało się z papierowych samolocików spuszczających bomby ze świerzbiącym proszkiem, tak też po przejściu ze świata matematyki i chemii w Strefę Muu natychmiast czuł się jak u siebie w domu, chociaż zupełnie inaczej niż w zwykłych domowych pieleszach. Stawał się wtedy (przynajmniej we własnym wyobrażeniu) Super-Luką, Arcymistrzem Gier.

Jego ojciec Raszid Khalifa po raz kolejny okazał się tym, kto go najbardziej zachęcał do tych przygód i z zabawną niezręcznością usiłował mu w nich towarzyszyć. Soraja wyniośle kręciła nosem, a ponieważ była z natury kobietą rozsądną, nieufną wobec nowości techniki, martwiła się, że z czarodziejskich puzderek mogą się wydobywać niewidzialne promienie i emanacje, od których jej ukochanemu synkowi wygnije mózg. Raszid bagatelizował te obawy, ale to je tym bardziej wzmagało.

– Żadnych promieni! – zawołał pewnego dnia. – Żadnych emanacji! Lepiej popatrz, jakie chłopak robi wspaniałe postępy w koordynacji wzrokowo-ruchowej, a przy tym rozwiązuje problemy i zagadki, pokonuje przeszkody i wspina się na kolejne poziomy trudności, żeby zyskać niezwykłe moce.

– Może i niezwykłe, ale bezużyteczne – odparowała Soraja. – W prawdziwym świecie nie ma żadnych poziomów, są tylko trudności, i kropka. Jeśli podczas gry zagapi się i pomyli, może spróbować jeszcze raz. A jeżeli taki sam błąd popełni przez własne gapiostwo na klasówce z chemii, obniżą mu ocenę. Życie jest trudniejsze od gier wideo. Luka musi w końcu się o tym dowiedzieć, podobnie zresztą jak ty.

Raszid nie dał za wygraną.

– Patrz, jak zręcznie sobie radzi z pokrętłami – powiedział. – W tych światach leworęczność ani trochę mu nie przeszkadza. Jest, o dziwo, prawie oburęczny.

Soraja prychnęła z irytacją.

– A widziałeś, jak on bazgrze? – spytała. – Czy te jego jeże i hydraulicy temu zaradzą? Czy jakieś „pip” albo „wii” pomoże mu przebrnąć przez szkołę? A w ogóle co to za nazwy! Brzmią całkiem jak odgłosy z pisuaru.

Raszid uśmiechnął się pojednawczo.

– Poprawnie mówi się na nie „konsole” – zaczął, lecz Soraja obróciła się na pięcie i odeszła, machając ręką, jakby oganiała się od muchy.

– Nie mów mi o takich rzeczach – powiedziała przez ramię najbardziej wyniosłym tonem, na jaki potrafiła się zdobyć. – Nie ima mnie się żadna konsolacja.

Nic dziwnego, że Raszid Khalifa nie radził sobie z Muu. Od wczesnej młodości słynął z płynnej wymowy, ale prawdę rzekłszy, zdolności manualnych zawsze mu brakowało. Ręce miał niezdarne, nieporadne, fajtłapowate: po prostu – jak to się zwykle mówi – obie lewe. Przeżył z nimi sześćdziesiąt dwa lata i zdążył przez ten czas upuścić niezliczone mnóstwo rzeczy, a jeszcze więcej popsuć. Te, których nie udało mu się ani upuścić, ani popsuć, gdzieś zawieruszał, a ilekroć próbował coś napisać, rozmazywał atrament. Jednym słowem, o jego rękach można było powiedzieć wszystko, tylko nie to, że są zręczne. Kiedy usiłował wbić gwóźdź, któryś z jego małych palców zawsze dostawał się pod młotek, a Raszid był nieodporny na ból jak małe dziecko. Gdy więc ofiarowywał się Sorai z pomocą, radziła mu nieco szorstko, żeby trzymał ręce przy sobie.

Luka pamiętał wszakże czas, kiedy ręce jego ojca naprawdę ożyły.

Rzeczywiście tak było. Gdy chłopiec miał zaledwie pięć lat, dłonie ojca zaczęły żyć własnym życiem i samodzielnie myśleć. Miały też imiona: prawa nazywała się Nikt, a lewa Bzdura. Przeważnie były posłuszne Raszidowi: na przykład machały, kiedy chciał podkreślić wagę jakiegoś swojego twierdzenia (bardzo zaś lubił mówić), albo w regularnych odstępach czasu wkładały mu do ust jedzenie (bardzo zaś lubił jeść). Myły nawet tę część jego ciała, którą nazywał sempiterną, a to już była z ich strony wielka uprzejmość. Luka rychło się jednak przekonał, że są zarazem łaskotliwie samowolne, zwłaszcza jeśli mają go akurat w swoim zasięgu. Gdy prawa zaczynała go łaskotać, a on prosił ojca, żeby przestał, Raszid czasem odpowiadał:

– Kto cię łaskocze? Nikt!

Do prawej dołączała lewa i wtedy Luka już płakał ze śmiechu, wołając:

– Jak to nikt? Przecież sam mnie łaskoczesz!

A na to Raszid:

– Ja cię łaskoczę? Ależ to Bzdura!

Potem jednak dłonie Raszida spowolniały i tak jakby znów stały się zwykłymi dłońmi. Prawdę powiedziawszy, nie tylko dłonie, ale cały Raszid stopniowo zmniejszał tempo. Chodził wolniej niż przedtem (chociaż prawdą jest, że nigdy nie był żwawym piechurem), wolniej też jadł (lecz tylko trochę więcej niż w przeszłości), największy niepokój budziło jednak to, że wolniej mówił (a zawsze był szybkim gadułą). Wolniej się uśmiechał, a Luka chwilami miewał wrażenie, że nawet myśli w głowie jego ojca płyną leniwiej. Opowieści Raszida toczyły się bardziej ospale, a to szkodziło interesom. „Jeżeli w takim tempie będzie tracił rozpęd – ze zgrozą pomyślał Luka – to niedługo całkiem przestanie się ruszać”. Wizja ojca, który miał znieruchomieć w pół zdania, gestu, kroku i na zawsze utknąć w miejscu, była przerażająca, wydawało się jednak, że wszystko zmierza w tym właśnie kierunku, chyba że uda się w jakiś sposób przywrócić Raszidowi Khalifie wysokie obroty. Luka zaczął się więc zastanawiać, jak by tu ojcu dodać gazu. Gdzie był pedał, który należało nadepnąć, żeby gasnący mechanizm znów nabrał prędkości? Lecz zanim chłopiec zdążył rozwiązać ten problem, w pewną piękną gwiaździstą noc stało się coś strasznego.

Równo miesiąc i dzień po tym, jak do domu rodziny Khalifów zawitali niedźwiedź Burek i pies Miś, nieboskłon nad miastem Kahani, rzeką Silsilą i rozpościerającym się w oddali morzem wypełniły tak cudownie błyszczące gwiazdy, że nawet ponuryby wypłynęły z głębiny, żeby ze zdziwieniem przyjrzeć się temu widowisku, i wbrew własnej woli zaczęły się uśmiechać (a jeśli choć raz zdarzyło wam się ujrzeć uśmiechniętą ze zdziwienia ponurybę, wiecie, że nie jest to piękny widok). Szerokie pasmo Galaktyki niby za sprawą czarów rozbłysło w bezchmurną noc, przypominając wszystkim, jak to było w dawnych czasach, zanim ludzie splugawili powietrze, aż niebo stało się niewidoczne. Z powodu smogu tak rzadko udaje się zobaczyć w mieście Drogę Mleczną, że gdy wówczas się ukazała, mieszkańcy Kahani zaczęli się zwoływać, namawiając sąsiadów, żeby także wyszli popatrzeć. Wszyscy wychynęli z domów i stanęli z zadartymi głowami, jakby czekali, aż ktoś ich połaskocze pod brodą, więc Luce przyszło do głowy, że właściwie mógłby spełnić ich nieme życzenie, szybko jednak zrezygnował z tego pomysłu.

Gwiazdy zdawały się wirować w tańcu, tworząc wspaniałe, zawiłe wzory jak odświętnie wystrojone kobiety na weselu, lśniące bielą, zielenią i czerwienią brylantów, szmaragdów i rubinów, świetNormale kobiety roztańczone po niebie, ociekające płomiennymi klejnotami. Lustrzanym odbiciem tańca gwiazd było to, co działo się na ulicach: ludzie wylegli z tamburynami i bębnami, aby świętować, jakby ktoś właśnie tej nocy obchodził urodziny. Miś i Burek także świętowali, wyjąc i podskakując, a Harun, Luka, Soraja i panna Onita również tańczyli. W świętowaniu nie uczestniczył tylko Raszid. Siedział na werandzie i patrzył. Nikt – nawet Luka – nie zdołał go wywlec z fotela.

– Jestem dziwnie ciężki – wyznał Raszid Khalifa. – Nogi mam jak wory węgla, a ręce jak kłody. Widocznie wokół mnie wzrosła grawitacja, bo ciągnie mnie do ziemi.

Soraja powiedziała, że po prostu się rozleniwił, i w końcu nawet Luka dał ojcu spokój. Raszid siedział więc i jadł banana z kiści, którą kupił od przechodzącego handlarza, a tymczasem jego synek uganiał się pod odświętnie rozgwieżdżonym niebem.

Wielkie niebiańskie widowisko trwało do późna w noc i wydawało się, że to dobry omen, początek niezwykle pomyślnej passy. Luka szybko jednak zdał sobie sprawę, że gwiazdy wróżą coś wręcz przeciwnego. Ta ich parada była chyba raczej pożegnaniem, łabędzim śpiewem, bo właśnie tej nocy Raszid Khalifa, legendarny gawędziarz z Kahani, zasnął z uśmiechem na twarzy, z bananem w ręku i błyszczącym czołem. Nazajutrz rano nie obudził się, lecz spał dalej, cicho pochrapując, błogo uśmiechnięty. Przespał cały ranek i popołudnie, a potem kolejną noc. I tak to trwało – poranek za porankiem, popołudnie za popołudniem, noc za nocą.

Nikt nie mógł go obudzić.

Soraja początkowo myślała, że po prostu jest przemęczony, więc chodziła po domu, uciszając wszystkich i pilnując, żeby mu nie przeszkadzali. Wkrótce jednak zaczęła się martwić i spróbowała go obudzić. Najpierw łagodnie do niego przemawiała, szepcząc czułe słówka. Potem pogłaskała go po czole, pocałowała w policzek i zaśpiewała krótką piosenkę. Ale w końcu się zniecierpliwiła, więc zaczęła go łaskotać w podeszwy, złapała za ramiona i gwałtownie potrząsnęła, a gdy wszystkie inne sposoby zawiodły, krzyknęła mu prosto w ucho, ile miała sił w płucach. Raszid mruknął z aprobatą i troszkę szerzej się uśmiechnął, lecz się nie obudził.

Soraja usiadła na podłodze przy jego łóżku i złapała się za głowę.

– Co ja pocznę?! – zawołała żałośnie. – Zawsze żył jak we śnie i w końcu stwierdził, że woli sny ode mnie.

Niebawem o stanie Raszida zwiedziała się prasa. Do dzielnicy zaczęli się zakradać dziennikarze, żeby podpytać sąsiadów i zdobyć materiał na reportaż. Soraja przepędziła precz fotografów, lecz artykuł i tak napisano. MISTRZ WODOLEJSTWA JUŻ NIE BĘDZIE BIŁ PIANY – nieco okrutnie oznajmiały nagłówki. ZAMIENIŁ SIĘ W ŚPIĄCĄ KRÓLEWNĘ, CHOCIAŻ BRZYDULA Z NIEGO.

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Dostępne w wersji pełnej

Tytuł oryginału: Luka and the Fire of Life

Copyright © Salman Rushdie 2010

All rights reserved

Salman Rushdie has asserted his right under the Copyright, Designs and Patents Act 1988 to be identified as the Author of this work

Copyright © for the Polish e-book edition by REBIS Publishing House Ltd., Poznań 2011

Copyright © for the Polish translation by Michał Kłobukowski

Informacja o zabezpieczeniach

W celu ochrony autorskich praw majątkowych przed prawnie niedozwolonym utrwalaniem, zwielokrotnianiem i rozpowszechnianiem każdy egzemplarz książki został cyfrowo zabezpieczony. Usuwanie lub zmiana zabezpieczenia stanowi naruszenie prawa.

Redaktor: Katarzyna Raźniewska

Konsultacja indologiczna: dr Monika Browarczyk

Projekt i opracowanie graficzne okładki: Zbigniew Mielnik

Fotografia na okładce: Bridgeman / BE&W

Wydanie I e-book

(opracowane na podstawie wydania książkowego:

Luka i Ogień Życia, wyd. I, Poznań 2011)

ISBN 978-83-7818-005-0

Dom Wydawniczy REBIS Sp. z o.o.

ul. Żmigrodzka 41/49, 60-171 Poznań

tel. 61-867-47-08, 61-867-81-40; fax 61-867-37-74

e-mail: rebis@rebis.com.pl

www.rebis.com.pl

Plik opracował i przygotował Woblink

www.woblink.com