Adlig Schwenkitten

Pamięci majorów

Pawła Afanasjewicza Bojewa

i Władimira Kondratiewicza Bałujewa

1

W nocy z 25 na 26 stycznia do sztabu brygady armat dotarła wieść ze sztabu artylerii armii, że nasz przedni korpus czołgów zapuścił się aż na brzeg Bałtyku! To znaczy, że Prusy Wschodnie zostały odcięte od Niemiec!

Odcięte – na razie tylko tym długim, cienkim klinem, za którym jeszcze nie podążył orszak wojsk wszystkich rodzajów. No, ale wreszcie skończyły się czasy, kiedyśmy się cofali. Prusy odcięte! Okrążone.

Możecie to już uważać, towarzysze z pionu politycznego, za ostateczne zwycięstwo. Wyraźcie to w gazetkach frontowych. Teraz już do Berlina – jak ręką sięgnąć, nawet jeśli nie nas tam skierują.

Już pięć dni idziemy przez płonące Prusy – i świąt nam nie brakuje. Jedenaście dni temu ruszyliśmy z rozszerzonego placu boju nad Narwią; w Polsce walki były jeszcze uporczywe, ale od pruskiej granicy jak gdyby ktoś zerwał cudowną zasłonę: niemieckie jednostki usuwały się z drogi – a przed nami otwierała się kraina obfitości, sama wpadała nam w ręce. Grupy murowanych domów z wysokimi, spadzistymi dachami; spanie na miękkim albo i pod pierzyną; w piwnicach – zapasy jedzenia z osobliwymi zakąskami i słodyczami; czasem nawet można było wypić, jak kto znalazł.

A szliśmy przez Prusy w jakimś po części pijackim ożywieniu, jakbyśmy nie całkiem panowali nad ruchami i myślami. No, po tylu latach wojennych ofiar i strat – kiedyś przecież trzeba trochę pohulać.

To poczucie, że zasłużyliśmy na to, by sobie pofolgować, ogarniało wszystkich, aż do najwyższych dowódców. A co dopiero – żołnierzy. No i folgowali. Pili, co się dało.

Dodatkowa okazja – okrążenie Prus.

Nad ranem 26 stycznia siedmiu kierowców brygady – jedni z ciągników, drudzy z zisów – skończyło w konwulsjach po wypiciu spirytusu metylowego. Kilku z działonów też. A kilku innych złapało się za oczy.

Tak się zaczął ów dzień w brygadzie. Ślepnących zawieźli do szpitala. A kapitan Toplew, z pełną, chłopięcą twarzą, ledwie awansowany ze starszego lejtnanta – zastukał do pokoju, gdzie spał dowódca drugiego dywizjonu, major Bojew – żeby zameldować o zdarzeniu.

Bojew zawsze spał mocno, ale czujnie. W takim dziwnym łóżku, jeszcze ze wspaniałą pierzyną, tej nocy pozwolił sobie na zaśnięcie; teraz naciągał bluzę, stojąc w wełnianych skarpetach na dywanie. Na bluzie miał orderów a orderów, aż brał podziw: dwa Czerwonego Sztandaru, jeden Aleksandra Newskiego, jeden Wojny Ojczyźnianej i dwie Czerwone Gwiazdy (miał je jeszcze za Chasan, jeszcze za wojnę fińską, był zresztą i trzeci Czerwony Sztandar, ostatni, ale został skradziony czy też przepadł, kiedy major został ranny). A zatem cała pierś – w metalu, nosił je, nie zamieniając na baretki: miły ciężar, dla żołnierza – sama radość.

Toplew, ledwie miesiąc, jak z szefa rozpoznania dywizjonu został szefem sztabu, regulaminowo, z szacunkiem rąbnął w daszek, zameldował. Twarz miał zatrwożoną, głos jeszcze mocno chłopięcy. Z drugiego dywizjonu też się zatruli na śmierć: Podklucznikow i Lepietuszyn.

Ciąg dalszy w wersji pełnej.

Jego, Na Izłomach, Mołodniak, Wsio rawno, Na krajach, Żelabugskije wysiełki, Nastien’ka, Abrikosowoje wariene © 1993, 1998 Aleksander Sołżenicyn i Librairie Artheme Fayard.

Adlig Szwienkittien © 1998 Aleksander Sołżenicyn i Librairie Artheme Fayard.

Copyright © for the Polish e-book edition by REBIS Publishing House Ltd., Poznań 2012

Informacja o zabezpieczeniach

W celu ochrony autorskich praw majątkowych przed prawnie niedozwolonym utrwalaniem, zwielokrotnianiem i rozpowszechnianiem każdy egzemplarz książki został cyfrowo zabezpieczony. Usuwanie lub zmiana zabezpieczeń stanowi naruszenie prawa.

Przekład

Ego; Na krańcach – Juliusz Baczyński

Narybek; Tak czy siak; Przełomy; Żelabuskie Wysiełki; Adlig Schwenkitten – Jerzy Czech

© Copyright for the Polish translation by Jerzy Czech

Nastieńka; Morelowe konfitury – Józef Waczków

Redaktor tego wydania: Katarzyna Raźniewska

Projekt i opracowanie graficzne okładki, stron tytułowych i ilustracja na okładce: Zbigniew Mielnik

Wydanie I e-book

(opracowane na podstawie wydania książkowego:

Morelowe konfitury, wyd. I, Poznań 2012)

(Opowiadania z tego zbioru ukazały się w:

Aleksander Sołżenicyn, Przełomy. Opowiadania zebrane 1959-1998, Czytelnik, Warszawa 2001)

ISBN 978-83-7818-102-6

Dom Wydawniczy REBIS Sp. z o.o.

ul. Żmigrodzka 41/49, 60-171 Poznań

tel. 61-867-47-08, 61-867-81-40; fax 61-867-37-74

e-mail: rebis@rebis.com.pl

www.rebis.com.pl

Wykonanie e-booka oraz konwersja do epub

e-mail: zapis@data.pl

www.zapis.gda.pl