Powieść tę dedykuję mojemu bratu Rossowi, za jego nieustająco znakomity humor, za jego stoicki spokój oraz za to, że szczodrze podzielił się ze mną swą bardzo niewielką porcją piwa masato, wytwarzanego z przeżutego manioku i ludzkiej śliny na pływającym rynku w Belén, dzielnicy Iquitos.

„Wydaje się, że nowy zakon rycerski narodził się ostatnio w Oriencie. [Jego członkowie] nie obawiają się śmierci; oni tęsknią za śmiercią”.

św. Bernard z Clairvaux o templariuszach, AD 1135

OD AUTORA

Rytuał babiloński to fikcja literacka, ale czerpiąca inspirację z wielu autentycznych źródeł historycznych, archeologicznych i kulturowych, a w szczególności:

Świątynia Bruer, siedziba preceptorii templariuszy, z dawien dawna słynie jako nawiedzona ruina, siedlisko zła. W dziewiętnastym wieku miejscowy antykwariusz, wielebny Oliver, odkrył w jej murach szkielety z czasów średniowiecznych; doszedł do wniosku, że to szczątki nieszczęśników, których najpierw torturowano, a następnie żywcem pogrzebano.

Kościółek Nosse Senhora de Guadalupe w regionie Algarve w południowej części Portugalii był prywatną kaplicą Henryka Żeglarza, jednego z pierwszych wielkich europejskich odkrywców. Znaczenia rzeźb umieszczonych pod jego sufitem nigdy nie wyjaśniono.

Kultura Moche, która rozkwitała na pustyniach w północnej części Peru między piątym a dziewiątym wiekiem naszej ery, jest bodaj najdziwaczniejszą ze wszystkich znanych cywilizacji prekolumbijskich. Jednym z najbardziej osobliwych aspektów religii Moche był skomplikowany rytuał zwany Ceremonią Ofiary.

PODZIĘKOWANIA

Podziękowania należą się licznym pisarzom, z których prac korzystałem, tworząc niniejszą powieść. Są wśród nich: Steve Bourget, Wade Davis (zwłaszcza!), John Hemming, Juan Atienza, Ed Vulliamy, Daniel Everett, John Simpson, Johann Reinhard, Michael Wood, Malcolm Beith, David Grann, Steve Monaghan i Peter Just, David Carrasco, Steve Simpson, Marcello Spinella, Hugh Schultes, Martin Carver, Albert Hoffman i wielu innych.

Moje podróże po północnym Peru byłyby praktycznie niemożliwe, gdyby nie pomoc biura podróży therealperu i gdyby nie noclegi w górnym biegu Amazonki, oferowane przez Exploramę. Wdzięczność winien jestem także nieznajomemu mężczyźnie, który pomógł mi wykopać mój wóz – rzekomo z napędem na cztery koła – gdy ugrzązłem w lesie Pomac w Lambayeque, w Peru. Dziękuję też Jenny Green za pokazanie mi tego, co najlepsze i najgorsze w Meksyku, oraz Mikelowi Babiano Lopezowi de Sabando za pomoc w tłumaczeniach hiszpańsko-angielskich.

Przede wszystkim jednak składam podziękowania licznej grupie świetnych archeologów i uczonych innych dziedzin, którzy w ostatnim dwudziestoleciu – często podejmując ogromne ryzyko – wydzierali ziemi relikty kultury Moche, by odtworzyć wierzenia i rytuały tej zaiste niezwykłej cywilizacji.

1

TRUJILLO, PERU

Była to lokalizacja niezwykła jak na muzeum: pod stacją benzynową koncernu Texaco, tam, gdzie nędzne przedmieścia Trujillo spotykają się z chłodnymi i mglistymi pustyniami północnej części Peru, w ziemi jałowej betonowych magazynów i podejrzanych barów. Co ciekawe, to dziwne, niezrozumiałe ukrycie sprawiało, że Museo Casinelli wydawało się miejscem jeszcze bardziej intrygującym, niejako tajnym muzeum.

Jessica lubiła tu bywać; odwiedzała muzeum za każdym razem, gdy przyjeżdżała z Zany do Trujillo. Tego dnia pamiętała o zabraniu aparatu fotograficznego, który miał jej pomóc w zebraniu kluczowych dowodów.

Otworzyła drzwi na tyłach budynku stacji i uśmiechnęła się do niemłodego już kustosza, który wstał i jak zwykle uprzejmie się ukłonił.

– A, señorita Silverton! Znowu u nas? Chyba spodobała się pani nasza, heh, sprośna ceramika?

Wzruszyła ramionami, lekko zakłopotana. Kustosz uśmiechał się jakby drwiąco.

– Niestety, klucze mam w innym biurku… Un minuto.

– Jasne.

Pablo zniknął na zapleczu. Czekając, Jessica zerknęła na wyświetlacz telefonu, bodaj piąty raz tego dnia. Oczekiwała ważnej wiadomości od Steve’a Venturiego, najlepszego antropologa sądowego, jakiego znała.

Tydzień wcześniej, gdy przyjechała do Trujillo z Zany, gdzie prowadziła badania wśród piramid, przywiozła ze sobą skrzynkę kości sprzed tysiąca pięciuset lat, pamiętających czasy kultury Moche. Paczkę natychmiast nadała do Kalifornii, do swego dawnego mentora z UCLA, Venturiego.

A teraz czekała na odpowiedź. Czy miała rację w sprawie kręgów szyjnych? Czy jej odważna hipoteza była sensowna? Niepokój towarzyszący czekaniu na werdykt stawał się już nieznośny. Jess czuła się jak nastolatka tuż przed ogłoszeniem wyniku egzaminu.

Uniosła głowę znad milczącego telefonu. Pablo wrócił do gabinetu, niosąc dwa klucze – jeden mały, drugi duży. Mrugnął, podając je Jessice.

– ¿La sala privada?

Jej postępy w hiszpańskim były raczej mierne i dlatego zwykle rozmawiała z uprzejmym kustoszem po angielsku, ale to pytanie zrozumiała bezbłędnie. Prywatny pokój.

– ¡Si!

Przyjmując klucze, zauważyła, że Pablo dostrzegł nieznaczne drżenie jej ręki.

– To nic. Potrzebuję coli.

– ¿La diabetes? – spytał kustosz, marszcząc brwi.

– Naprawdę nic poważnego.

Pablo się rozchmurzył.

– Do zobaczenia.

Zeszła po stopniach do podziemnego muzeum i po omacku otworzyła zamek większym kluczem.

Gdy włączyła światło, jego ciepły blask wydobył z mroku osobliwy zbiór staroperuwiańskiej ceramiki, tekstyliów i innych pamiątek z przeszłości, będących dziełem prekolumbijskich kultur Moche, Wari oraz Chimú.

Ze słoja spojrzał na Jess wykrzywiony pyszczek wysuszonego małpiego płodu.

Starała się nie patrzeć w stronę tego eksponatu; zawsze budził w niej lęk. Możliwe zresztą, że to wcale nie była małpa – może smutna twarzyczka należała do zmumifikowanego leniwca albo zmutowanego płodu ludzkiego, zakonserwowanego jako ponura ciekawostka przez José Casinellego.

Szybkim krokiem minęła słój i podeszła do przeszklonych witryn, w których ustawiono zabytkową ceramikę i inne skarby. Były tam kamienne tłuczki pamiętające czasy kultury Chavin, ozdobne płótna pogrzebowe ludu Nazca, mieniące się wyblakłym fioletem i purpurą oraz krótki fragment pisma quingnam, zapomnianego języka Chimú. Sięgnęła po swój nowy aparat i poruszyła pokrętłem, by skompensować słabe oświetlenie.

Pracując, wspominała swą pierwszą wizytę w tym miejscu, tę sprzed sześciu miesięcy, kiedy zaczynała swój urlop naukowy. Jego celem były badania antropologiczne znalezisk z prekolumbijskiej epoki kamiennej, w północnej części Peru, a także badania porównawcze dawnych kultur religijnych Ameryki Południowej. Była wtedy praktycznie debiutantką, nieprzygotowaną na szok, który ją tu czekał: na dziwaczność pamiątek preinkaskiego Peru, a zwłaszcza ludu Moche i jego niesławnej „sprośnej ceramiki”.

Nadeszła pora na odwiedziny w „prywatnym pokoju”.

Wyjęła z kieszeni mniejszy klucz. Za skrzypiącymi drzwiami znajdowało się mniejsze i ciemniejsze pomieszczenie.

Niewielu ludzi odwiedzało maleńkie Museo Casinelli, a jeszcze mniej było tych, którzy zaglądali do sala privada. Nawet teraz dawało się wyczuć delikatną aurę zakłopotania wokół zgromadzonych tu artefaktów kultury Moche, znanych jako cerámicas eróticas. Z całą pewnością były to przedmioty zbyt szokujące, by można było pokazywać je dzieciom, a konserwatywni peruwiańscy katolicy uważali je za obsceniczne dzieło diabła i najchętniej widzieliby je rozbite w drobny mak. Właśnie dlatego przechowywano je w ciemnej, niedostępnej salce, głęboko w trzewiach podziemnego muzeum.

Jess przyklęknęła i zmrużyła oczy, przygotowując się na kolejny szok.

Pierwszy rząd tworzyły naczynia zdobione malowidłami dość niepokojącymi, ale pozbawionymi seksualnego podtekstu. Po lewej stał zgrabny, misternie rzeźbiony, czarno-złoty kubek w kształcie męskiej głowy bez nosa i warg. Pośrodku – scenka z kruchej glinki, przedstawiająca składanie ofiary z ludzi, z rozczłonkowanymi zwłokami u podnóża góry. Nieco dalej – mężczyzna przywiązany do drzewa, a przy nim sęp wydziobujący mu oczy. Jessica starannie ustawiła aparat i sfotografowała ostatni eksponat.

Obrazy utrwalone w tych glinianych drobiazgach były niepokojące, ale wszystko to mieściło się w normie szalonej ceramiki Moche. Prawdziwie szokujące pamiątki tej kultury, cerámicas eróticas, stały na sąsiednich półkach.

Przesuwając się niespiesznie wzdłuż nich, Jess wykonała dziesiątki fotografii. Dlaczego Moche zadali sobie tyle trudu, by utrwalić te erotyczne perwersje? Seks ze zwierzętami. Seks ze zmarłymi. Seks między szkieletami. Może wszystko to było metaforą, a może nawet żartem? Bardziej prawdopodobne było jednak to, że erotyczna ceramika była wyrazem fantazji, rodzajem mitologii. Odpychająca i fascynująca zarazem.

Pogrążona w myślach Jessica dokończyła sesję zdjęciową, tym razem używając flesza, by doświetlić zakurzone witryny. Tak, Museo Casinelli spełniło swoje zadanie, jak zawsze zresztą. Pozostała satysfakcja z dobrze wykonanej roboty. Słusznie postąpiła, podejmując rok wcześniej decyzję o wyjeździe do północnego Peru, ku granicom poznanej historii, w strony stanowiące bodaj ostatnią wielką terra incognita archeologii i antropologii, skarbnicę niepoznanych jeszcze kultur i nietkniętych stanowisk wykopaliskowych.

Wyłączywszy światło, wycofała się z podziemnej skarbnicy. Pablo wciąż siedział na górze, usiłując wysłać SMS-a. Przerwał te wysiłki, by uśmiechnąć się do Jess.

– Skończone?

– ¡Si! Gracias, Pablo.

– W takim razie potrzebna pani teraz glucosa. Jako przyjaciel muszę się o panią troszczyć. W końcu żaden uczony prócz pani tutaj nie zagląda!

– To nieprawda.

– No, prawie prawda. W zeszłym tygodniu miałem tu gości, wyjątkowo niewychowanych! Ignorantów szukających wrażeń. Naprawdę nie byli mili. Zadawali głupie pytania. Zresztą wszyscy tu zadają te same głupie pytania. Oprócz pani, señorita, oprócz pani!

Jess się uśmiechnęła, zwróciła klucze i po chwili znowu otoczyło ją szare, zanieczyszczone powietrze ulic Trujillo.

Miasto powitało ją brudem i hałasem. Zza ogrodzeń z żebrowanych prętów dobiegało ujadanie podwórzowych psów. Jakiś mężczyzna pchał przeszklony wózek pełen przepiórczych jaj obok bramy zapuszczonego warsztatu oponiarskiego; niewidomy żebrak siedział pod ścianą, trzymając na kolanach gitarę bez strun. A ponad tym wszystkim wisiało bezkresne, przygnębiająco szare niebo.

A przecież tu, na równiku, pomyślała Jessica, powinno być tak pięknie: tropik, słońce, palmy… Tyle że osobliwy klimat północnej części Peru rządził się swoimi prawami – tu dominowały chmury i chłodne mgły ciągnące znad oceanu.

Sięgnęła do torebki, gdy tylko usłyszała sygnał telefonu. Spodziewała się, że dzwoni Steve Venturi, ale na ekranie wyświetliło się nazwisko szefa wykopalisk w Zanie, Daniela Kossoya, który jednocześnie pełnił funkcję kierownika TUMP – Toronto University Moche Project. Od miesiąca łączyło ich coś więcej niż tylko praca.

– Cześć, Jess. Jak tam w Trujillo?

– W porządku, Dan. Świetnie!

– Gdzie teraz jesteś?

– Właśnie wyszłam z Museo Casinelli.

– A, naczynia erotyczne!

– Otóż to. Tak… – urwała, zastanawiając się, po co Danny w ogóle dzwoni. Wiedział przecież, że potrafi sobie radzić w dużym, nieprzyjaznym mieście. Milczenie wystarczyło, by skłonić go do wyjaśnień.

– Jess, masz jakieś wieści od Venturiego? Siedzimy tu jak na szpilkach. Miałaś rację w sprawie tych kręgów? Czuję się tak, jakbym brał udział w jakimś śledczym show. To napięcie, te emocje!

– Jak dotąd nic. Zresztą on uprzedzał, że potrzebuje co najmniej tygodnia, a minęło dopiero osiem dni.

– No dobrze. W porządku. – Westchnął. – Tylko nas informuj, dobrze? I…

– Co?

– Cóż… – Tym razem pauza mogła oznaczać ukryte uczucia. Czyżby zamierzał powiedzieć jej coś osobistego, coś znaczącego? Na przykład: „Tęsknię za tobą”? Miała nadzieję, że nie; ten miniromans był na zdecydowanie zbyt wczesnym etapie, by pozwalać sobie na deklaracje uczuć.

– Dobra, Dan, muszę lecieć – odezwała się dość szorstko. – Zobaczymy się w Zanie, pa!

Schowała telefon do kieszeni i pomaszerowała w stronę skrzyżowania, by złapać taksówkę. Ruch był o tej porze intensywny: dymiące wywrotki z węglem drzewnym warczały, stojąc na czerwonym świetle, a motorowery kluczyły między podniszczonymi taksówkami marki Chevrolet i zatłoczonymi autobusami. Ale w samym środku tego chaosu uwagę Jessiki przykuła ciężarówka, niebezpiecznie rozpędzona na przeciwległym pasie.

Zdecydowanie zbyt mocno rozpędzona.

Jess pokręciła głową. Sztuka prowadzenia samochodu nie stała w tych stronach na wysokim poziomie. Wciąż widywało się ciężarówki i autobusy pędzące szosami tak, jakby były jedynymi pojazdami na całym świecie. Jakby drwiły ze śmierci. Ale ta była inna.

Jessica przyglądała się jej w narastającym zdumieniu. Ciężarówka, wciąż przyspieszając, niebezpiecznie podskoczyła, zahaczywszy o krawężnik. Rozległ się kobiecy krzyk. Wóz gnał w stronę… w stronę czego? Ciekawe, dokąd tak pędzi, pomyślała Jess. Pewnie zaraz wbije się w któryś z tych paskudnych domków, w warsztat wulkanizacyjny albo w szklaną budkę sprzedawcy jajek…

Albo w stację Texaco.

Ciężarówka gnała coraz prędzej, kursem kolizyjnym. Jessica przyglądała się temu jak urzeczona, a raczej jak sparaliżowana. Kierowca wyskoczył z kabiny. Ktoś w ostatniej chwili chwycił Jessikę i pociągnął ją ku ziemi, za niski murek.

Rozległ się porażający huk tłuczonego szkła i eksplodującej benzyny, a w niebo wzbiła się chmura ognia i czarnego dymu. Jess usłyszała jeszcze kilka przeszywających krzyków, a potem nastała upiorna cisza.

– Pablo – powiedziała cicho, drżącym głosem, leżąc na spękanym chodniku. – Pablo…?

2

Dostępne w wersji pełnej.

3

Dostępne w wersji pełnej.

4

Dostępne w wersji pełnej.

5

Dostępne w wersji pełnej.

6

Dostępne w wersji pełnej.

7

Dostępne w wersji pełnej.

8

Dostępne w wersji pełnej.

9

Dostępne w wersji pełnej.

10

Dostępne w wersji pełnej.

11

Dostępne w wersji pełnej.

12

Dostępne w wersji pełnej.

13

Dostępne w wersji pełnej.

14

Dostępne w wersji pełnej.

15

Dostępne w wersji pełnej.

16

Dostępne w wersji pełnej.

17

Dostępne w wersji pełnej.

18

Dostępne w wersji pełnej.

19

Dostępne w wersji pełnej.

20

Dostępne w wersji pełnej.

21

Dostępne w wersji pełnej.

22

Dostępne w wersji pełnej.

23

Dostępne w wersji pełnej.

24

Dostępne w wersji pełnej.

25

Dostępne w wersji pełnej.

26

Dostępne w wersji pełnej.

27

Dostępne w wersji pełnej.

28

Dostępne w wersji pełnej.

29

Dostępne w wersji pełnej.

30

Dostępne w wersji pełnej.

31

Dostępne w wersji pełnej.

32

Dostępne w wersji pełnej.

33

Dostępne w wersji pełnej.

34

Dostępne w wersji pełnej.

35

Dostępne w wersji pełnej.

36

Dostępne w wersji pełnej.

37

Dostępne w wersji pełnej.

38

Dostępne w wersji pełnej.

39

Dostępne w wersji pełnej.

40

Dostępne w wersji pełnej.

41

Dostępne w wersji pełnej.

42

Dostępne w wersji pełnej.

43

Dostępne w wersji pełnej.

44

Dostępne w wersji pełnej.

45

Dostępne w wersji pełnej.

46

Dostępne w wersji pełnej.

47

Dostępne w wersji pełnej.

48

Dostępne w wersji pełnej.

49

Dostępne w wersji pełnej.

50

Dostępne w wersji pełnej.

51

Dostępne w wersji pełnej.

52

Dostępne w wersji pełnej.

53

Dostępne w wersji pełnej.

54

Dostępne w wersji pełnej.

Tytuł oryginału: The Babylon Rite

Copyright © Tom Knox 2012

All rights reserved

Copyright © for the Polish e-book edition by REBIS Publishing House Ltd., Poznań 2013

Informacja o zabezpieczeniach

W celu ochrony autorskich praw majątkowych przed prawnie niedozwolonym utrwalaniem, zwielokrotnianiem i rozpowszechnianiem każdy egzemplarz książki został cyfrowo zabezpieczony. Usuwanie lub zmiana zabezpieczeń stanowi naruszenie prawa.

Redaktor: Elżbieta Bandel

Projekt i opracowanie graficzne okładki oraz ilustracja na okładce: Zbigniew Mielnik

Wydanie I e-book

(opracowane na podstawie wydania książkowego:

Rytuał babiloński, wyd. I, Poznań 2013)

ISBN 978-83-7818-189-7

Dom Wydawniczy REBIS Sp. z o.o.

ul. Żmigrodzka 41/49, 60-171 Poznań

tel. 61-867-47-08, 61-867-81-40; fax 61-867-37-74

e-mail: rebis@rebis.com.pl

www.rebis.com.pl

Spis treści

Dedykacja

Motto

Od Autora

Podziękowania

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25

26

27

28

29

30

31

32

33

34

35

36

37

38

39

40

41

42

43

44

45

46

47

48

49

50

51

52

53

54

Strona redakcyjna