FRAGMENT

Kamienista droga długimi odcinkami wiodła prosto, ale im bardziej zbliżała się do gór, tym częściej wiła się łagodnie. Rotmistrz Jerzy Klimkowski z natężeniem wypatrywał większych nierówności, zapadlisk i kamieni. Willys był wprawdzie wytrzymały i przystosowany do takich warunków, ale on był tu sam, z dala od bazy, a w dodatku nie mógł nikomu wyjawić, dokąd się wybiera. Gdyby samochód się zepsuł, nie wiedziałby, co począć. Począć można tylko dziecko, pomyślał ten znany wielbiciel „pestek”, czyli dziewcząt z Pomocniczej Służby Kobiet. Strzeż mnie Bóg.

Wysokie, brunatne góry były coraz bliżej. Pustynna droga rozwidlała się. Klimkowski zahamował, wyjął mapę i spojrzał na nią uważnie. Na zmylenie kierunku też nie mógł sobie pozwolić. Ruszył i skręcił w prawo.

Wreszcie po kilku kilometrach dostrzegł to, do czego zmierzał – opuszczony, zrujnowany dom na pustkowiu. Zatrzymał samochód przy jego bocznej ścianie, wysiadł, wyjął i odbezpieczył pistolet, po czym ostrożnie wszedł do środka. Nie było nikogo. Wychodząc na zewnątrz, usłyszał ciche brzęczenie. Schował pistolet do kabury.

Przed sobą miał pilota i nawigatora-mechanika. Samolot nie był zbyt wygodny, ale Sokołowowi leciało się lepiej niż zimą dwa lata wcześniej do Polski. Jednak na tej wysokości ziąb dawał się we znaki. Wtedy miał na sobie kombinezon lotniczy, a teraz tylko zwykły mundur, dlatego owinął się kocem. Lecieli poniżej szczytów, jednak i tak było to wysoko. Dość wysoko, żeby zmarznąć, lecz zbyt nisko, aby Sokołow nie odczuwał niepokoju, że w końcu zawadzą skrzydłem o jedną z mijanych gór.

Wreszcie pilot krzyknął:

– Granica iracka!

Sokołow nie mógł wyjść z podziwu, że pilot wie, gdzie w tym górskim labiryncie jest jakaś granica. W końcu samolot zaczął zniżać lot. Nawigator chwycił lornetkę i nieco wychylił się za burtę.

– Tam, przed nami na godzinie pierwszej! – zawołał.

Pilot zszedł jeszcze niżej i wtedy Sokołow dostrzegł mały zniszczony budynek, a przed nim stojącego człowieka. Wylądowali kilkadziesiąt metrów od niego.

Sokołow wyskoczył z samolotu, do którego podszedł mężczyzna w angielskim mundurze z polskimi odznakami.

– Rotmistrz Klimkowski – przedstawił się.

– Pułkownik Sokołow. Dziękuję, że pan przybył. Mamy tylko kilkadziesiąt minut, więc od razu przystąpmy do rzeczy. Podstawowe pytanie: czym pan dysponuje?

– Panie pułkowniku, utworzyłem tu liczną organizację młodych oficerów niezadowolonych z polityki generała Sikorskiego wobec Związku Sowieckiego. Ci idioci najchętniej ruszyliby na Moskwę. Wszyscy zostali przeze mnie zaprzysiężeni i w razie potrzeby nie zawiodą. A nawet jeżeli któryś się wyłamie, to zastąpią go inni. Jeżeli Sikorski się tu pojawi, nie wyjedzie stąd żywy.

– Czy generał Anders wie o pańskiej organizacji? – To pytanie było dla Sokołowa bardzo ważne.

– Mam nadzieję, że nie – brzmiała odpowiedź.

– Czy to znaczy, że gdyby wiedział, to nie dopuściłby do zamachu na Sikorskiego? – Sokołow nie odrywał wzroku od twarzy Klimkowskiego, co rotmistrz zdawał się znosić z pewnym trudem. – Może usiądźmy – dodał, wskazując kilka sporych kamieni.

– Szczerze mówiąc, nie jestem tego pewien – odparł Klimkowski, siadając. – Generał Anders też jest oponentem Sikorskiego, to akurat pewne. Chciałby doprowadzić do personalnego rozdzielenia funkcji premiera i naczelnego wodza i tę drugą pragnąłby sam objąć. Ale doprawdy nie potrafię sobie wyobrazić, jak generał Anders wyobraża sobie swoje stosunki z Sikorskim, gdyby oddał mu on stanowisko naczelnego wodza. Nie zwierzał mi się z tego. Ale jeśli sam nie potrafi sobie tego wyobrazić, to może zaangażuje się po stronie mojej organizacji.

– Ilu was jest?

– No… może nawet czterystu.

– A jeżeli Anders się wam sprzeciwi? Co wtedy? Jego też zabijecie?

Klimkowski wyglądał jak ryba na piasku.

– Nie, skądże… Tego nie zrobi żaden z tych młodych oficerów!

– A pan?

Klimkowski zaczął się dusić, a w każdym razie tak się Sokołowowi zdawało.

– Ja też nie… Bo wtedy mnie zabiją!

– Ci młodzi?

– Tak.

– Nie wygląda to wszystko najlepiej – zakonkludował Sokołow.

– Panie pułkowniku, będzie dobrze.

Sokołow rozejrzał się. Pilot i nawigator kończyli przelewać benzynę z kanistrów do zbiornika samolotu. Zwrócił się do Klimkowskiego.

– Panie rotmistrzu, tej wiosny, choć nie wiem jeszcze, kiedy dokładnie, generał Sikorski na pewno przyjedzie na inspekcję armii generała Andersa. Czy może mi pan zagwarantować, że to będzie ostatnia podróż w jego życiu?

– Nie, z pełną odpowiedzialnością nie mogę dać gwarancji, bo to nie we wszystkim ode mnie zależy. Ja się mogę tylko postarać, żeby tak się stało. I to obiecuję.

– Mało, ale dobre i to – powiedział Sokołow, podnosząc się z kamienia.

Pożegnali się, a idąc do samolotu, Sokołow mruknął do siebie:

– NKWD schyla się po każde gówno na drodze. Dobrze, że mamy plan rezerwowy.

Późnym popołudniem był już z powrotem w Teheranie, nawet niezbyt zmęczony. Było to o tyle korzystne, że okazało się, iż z namowy attaché wojskowego, uprzedzonego przez centralę o wyjątkowym statusie Sokołowa, ambasador wstrzymał się z wydaniem przyjęcia na cześć wielkiego zwycięstwa Armii Czerwonej pod Stalingradem do chwili, gdy fetę będzie mógł zaszczycić pułkownik Sokołow. Dobrze się zatem składało, że zachował dość sił, aby spełniać liczne toasty na cześć wielkiego Stalina, jego marszałków i generałów oraz prostych żołnierzy.

Wszystko ma jednak granice. Około północy Sokołow podniósł się od stołu, podszedł do ambasadora, podziękował mu za zaproszenie i oświadczył, że musi się przygotować do jutrzejszej podróży.

Na lotnisku nie czekał na niego żaden dyplomata, lecz miejscowy sowiecki nielegał, bo choć w 1941 roku Liban proklamował niepodległość, Moskwa dotąd jej nie uznała. To miało nastąpić dopiero w sierpniu, ale Sokołow nie miał żadnych zastrzeżeń do sprawności swojego opiekuna. Zawiózł go on do hotelu w centrum Bejrutu, zainstalował w uprzednio zarezerwowanym pokoju, zostawił swój adres i numer telefonu i kazał czekać na pojawienie się rozmówcy, który był powodem przybycia Sokołowa.

Po obiedzie Sokołow kupił mnóstwo gazet, włączył nocną lampkę, opuścił żaluzje w oknach i wyciągnąwszy się na łóżku, zabrał się do lektury wolnej prasy. Nie mógł wyjść ze zdziwienia, że mimo oczywistej w warunkach toczącej się wojny cenzury wojskowej komentarze są zróżnicowane, a ich autorzy śmiało roztrząsają możliwe konsekwencje polityczne bieżących wydarzeń.

Sam nie wiedział, kiedy zasnął. Wieczorem obudził go telefon. Jakiś nieznajomy poprosił go po angielsku, żeby wyszedł na taras.

Wstał z łóżka i wyjrzał przez okno. Taras był pusty. Kiedy zgodnie z życzeniem nieznajomego wyszedł na taras, był tam sam. Dopiero po chwili z sąsiedniego pokoju wyłonił się czarnowłosy mężczyzna z przedziałkiem po lewej stronie, mniej więcej w jego wieku, w jasnym garniturze. Przybysz podszedł do Sokołowa i poczęstował go papierosem.

– Wyszedłem się trochę przewietrzyć – powiedział z doskonałym angielskim akcentem. – W pokoju mam okropnie duszno. Panu też doskwiera upał?

– Nie, a przynajmniej nic mi o tym jeszcze nie wiadomo, bo spałem – odparł Sokołow. – Mam tu umówione spotkanie. Właśnie do mnie zatelefonowano.

– W porządku – zaśmiał się Anglik. – A zatem właśnie się spotkaliśmy. Ale lepiej chodźmy do mnie, trochę przesadziłem z tym zaduchem.

Żaden się nie przedstawił, ale obaj wiedzieli, że jeden z nich to Dmitrij Sokołow, a drugi – Kim Philby.

Pokój szefa kontrwywiadowczej Sekcji V wywiadu MI6 na obszar Półwyspu Iberyjskiego, Afryki Północnej i Włoch był identyczny jak Sokołowa. Usiedli przy małym stoliku, na którym Philby zapobiegliwie przygotował był dwie szklaneczki, dwie butelki whisky i kubełek z lodem. Hojną ręką napełnił szklaneczki prawie po brzegi i wydał komendę:

– Startujemy!

Sokołow nieco zaskoczony patrzył, jak Philby jednym haustem opróżnia szklaneczkę do połowy.

– Pije pan prawie jak Rosjanin – rzekł i nie pozostał w tyle.

– Ideowo nim jestem – stwierdził Anglik.

– I za to pana cenimy.

– Cenicie mnie przede wszystkim za… hmm… moje praktyczne oddanie Związkowi Sowieckiemu.

– I dlatego poprosiłem pana o to spotkanie. Bardzo potrzebujemy pańskiej rady lub oceny.

Philby ponownie napełnił szklaneczki.

– Jestem do usług – rzekł. – O co chodzi?

– Wiemy, że z racji swojej funkcji jest pan częstym gościem w Gibraltarze. Czy zna pan dobrze, ale naprawdę bardzo dobrze, pałac gubernatora i panujące tam zwyczaje?

– Jak własną kieszeń.

– Czy sądzi pan, że wprowadzenie tam kilku obcych osób stanowiłoby duży problem?

– Ilu osób?

– Powiedzmy trzech, najwyżej czterech.

– Jak byliby ubrani i jakim posługiwaliby się językiem?

– Prawdopodobnie mieliby polskie mundury i mówiliby po polsku.

Philby zastanowił się.

– Hm, obawiam się, że dużo może zależeć od okoliczności w określonym dniu, a nawet o tej czy innej godzinie. Polacy w ogóle są na dość specjalnych prawach, przyznano im nawet prawo posługiwania się własnym szyfrem w łączności radiowej. O ile mi wiadomo, to mają nawet dwa kody. Ale pałac gubernatora to jednak pałac gubernatora. Nie wiem, podał mi pan za mało danych.

– Czy mundury oficerskie ułatwiłyby wejście? – dociekał Sokołow.

– Niewątpliwie, zwłaszcza generalskie – zaśmiał się Philby.

– Żartuje pan, trzech generałów naraz? To by dopiero wzbudziło podejrzenia!

– To tylko moje angielskie poczucie humoru – wyjaśnił Philby.

– Czy wejść do pałacu gubernatora byłoby łatwiej osobom w polskich mundurach, gdyby chciały to zrobić podczas wizyty jakiegoś polskiego dygnitarza?

– O tak, niewątpliwie. Mieliby dobry pretekst, aby wejść do pałacu. A kogo chcecie tam rąbnąć? Gubernatora?

– Och, nie! Chcemy pomóc w załatwieniu wewnętrznych polskich porachunków.

– Akurat tam? Dlaczego nie w Londynie?

– Bo nie zamierzamy przysparzać kłopotów Churchillowi. Braliśmy pod uwagę różne miejsca, ale najwłaściwszy wydał się nam Gibraltar.

Copyright © 2012 Tadeusz A. Kisielewski i Mariusz Kata

All rights reserved

Copyright © for the Polish e-book edition by REBIS Publishing House Ltd., Poznań 2013

Informacja o zabezpieczeniach

W celu ochrony autorskich praw majątkowych przed prawnie niedozwolonym utrwalaniem, zwielokrotnianiem i rozpowszechnianiem każdy egzemplarz książki został cyfrowo zabezpieczony. Usuwanie lub zmiana zabezpieczeń stanowi naruszenie prawa.

W książce cytowane są autentyczne wypowiedzi polityków

Redaktor: Grzegorz Dziamski

Projekt i opracowanie graficzne okładki: Izabella Marcinowska

Fotografia na okładce

© IWM/Getty Images/Flash Press Media

W publikacji wykorzystano czcionkę z rodziny Liberation (https://fedorahosted.org/liberation-fonts/)

Wydanie I e-book

(opracowane na podstawie wydania książkowego:

Spotkanie pod Skałą, wyd. I, Poznań 2013)

ISBN 978-83-7818-180-4

Dom Wydawniczy REBIS Sp. z o.o.

ul. Żmigrodzka 41/49, 60-171 Poznań

tel. 61-867-47-08, 61-867-81-40; fax 61-867-37-74

e-mail: rebis@rebis.com.pl

www.rebis.com.pl

Konwersja do formatu epub:

AKAPIT, Poznań, tel. 61-879-38-88

Spis treści

Strona tytułowa

Fragment

Strona redakcyjna