Pamięci Billa Jacksona
1929–2010

Rozdział pierwszy

Rzym, 63 r.

Nacierali na niego falami, z hukiem podobnym do przetaczającego się grzmotu. Biegli po zgniecionej letniej trawie, wysocy i smukli, wprawieni w wojowaniu, z grotami oszczepów błyszczącymi w porannym słońcu. A on ich wszystkich zabijał.

Narodził się po to, by nieść śmierć. Jego umysł eksplodował dziką, atawistyczną radością wojownika, kiedy czubek gladiusa, z całą mocą silnego prawego ramienia, przebijał gardła i wypruwał wnętrzności, a po każdym ciosie lśniła czerwień, która jest jedynym prawdziwym świadectwem bitwy.

Patrzył, jak umierają jeden po drugim, i liczył ofiary, wymawiając imiona Rzymian, których mścił. Za Lunarisa. Za Paulusa. Za Messora. Za Falkona.

Za Waleriusza.

Ręka wymierzająca kolejny cios zawisła w powietrzu i zobaczył, jak bitwa wokół niego zastyga; krzyki ginących zamarły niczym muchy uwięzione w pajęczynie, włócznie znieruchomiały w chwili wyrzutu; spleceni ze sobą wrogowie balansowali niebezpiecznie na krawędzi życia i śmierci. Ale nie Waleriusz. Gajusz Waleriusz Werrens żyje. Jestem Gajusz Waleriusz Werrens. Słowa te rozbrzmiewały echem w jego głowie i zaczął się zastanawiać, czy nie dołączył do bogów w ich elizejskiej twierdzy. Wtedy poczuł jej obecność. Płomienny blask rudobrązowych włosów na granicy pola widzenia. Sięgające mu aż do duszy przeszywające spojrzenie zielonych oczu. Budika. Jego wróg. Na jej milczący rozkaz bitwa rozgorzała na nowo. Padały oszczepy. Ludzie przeżywali albo umierali. Tempo jednak uległo zmianie. Dotychczas tylko on się uwijał, to była jego wizja. Inni byli zbyt wolni lub zbyt ślepi. To inni ginęli. Teraz było inaczej.

Schwytany we własną pułapkę Waleriusz poruszał się niemrawo, niczym człowiek brodzący w sięgającej piersi wodzie. Miecz ciążył mu w ręce i z trudem utrzymywał w górze dużą wygiętą tarczę. Klingi nieprzyjaciół błyskały i okrążały go wirującym żelazem, szukającym słabych punktów w jego zbroi i delikatnego gardła, a on nie był w stanie im się przeciwstawić. Ukłucie ostrza wywołało okrzyk irytacji i bólu i pierwszy raz pojął rozpacz pokonanych. Zwrócił się do swoich bogów, choć wiedział, że ci już go opuścili.

– Waleriuszu?

Kobieca dłoń trzymała miecz, który go zabił.

– Waleriuszu!

Otworzył oczy.

– Fabia? – wykrztusił.

– Co ci się śniło? Krzyczałeś.

Trwało chwilę, nim rozpoznał znajome otoczenie i zapachy sypialni i oddzielił od tego, co działo się wcześniej. Jego ciało drżało z napięcia, a prześcieradła były wilgotne od potu. To wcale nie było tak. Jak tchórz stał z dala od bitwy, niedawno okaleczony. Żołnierze umierali tysiącami i dziesiątkami tysięcy, ale on nie zabił ani jednego. Fabia nachyliła się nad nim, złocista i piękna, pachnąca bezpieczeństwem. Położyła mu na czole chłodną dłoń. Troska, a nawet coś więcej wypełniało oczy przypominające szlifowane szafiry. Przeszyło go poczucie winy i instynktownie sięgnął do wisiorka na szyi. Był to maleńki dzik ze złota, symbol XX legionu.

– Musiałeś ją bardzo kochać – stwierdziła.

Ja ją zabiłem, przebiegło mu przez myśl. To nie była prawda. Zdradził Maeve, jednak miecz, który odebrał jej życie w ostatniej bitwie Budiki, należał do innego człowieka.

Fabia nachyliła się i pocałowała żyłkowany kikut jego prawej ręki, a jej piersi musnęły brzuch Waleriusza. Utrata ręki była ceną, jaką zapłacił za życie. Codziennie budził się i stwierdzał zdumiony, że jej tam już nie ma. Codziennie doświadczał bólu, którego nie mógł uśmierzyć żaden lek. Wiedział, że zawsze będzie dźwigał to brzemię. Tak jak poczucie winy.

Leżał na plecach i wpatrywał się w sufit. Pulchne, radosne nimfy polowały na jelenie i antylopy na bujnych zielonych łąkach, a bogini Afrodyta przyglądała się temu z aprobatą. Fabia westchnęła i przywarła, giętka i miękka, do jego twardego kanciastego ciała. Do dwudziestu sześciu lat brakowało Waleriuszowi trzech tygodni, a prawie dwa lata temu powrócił z Brytanii wykrwawionej niemal do ostatniej kropli krwi przez mściwy Rzym, który ogłosił go bohaterem. Cesarz Neron osobiście włożył mu na głowę corona aurea, złoty wieniec męstwa. Stał się sławny, czego wcale nie chciał i na co nie zasłużył, a cesarz był nieprzewidywalny i jego przychylność zazwyczaj chwilowa.

Z początku Neron był zachwycony, że ma u swojego boku kogoś w wieku zbliżonym do własnego, i to walecznego żołnierza. Waleriusz musiał pojawiać się codziennie w kapiącym od złota pałacu na Palatynie, by być ozdobą przyjęć cesarza i zabawiać władcę opowieściami o bitwach, o braterstwie broni i poświęceniu. Było oczywiste, że mu to pochlebia; jakiemu żołnierzowi, nawet tak okaleczonemu, by to nie pochlebiało? Wielcy ludzie, konsulowie i wodzowie, kłaniali mu się pośród marmurowych kolumn i malowanych posągów. Uganiały się za nim piękne kobiety i prowadziły do ciemnych zakątków, gdzie szeptały mu o mało prawdopodobnych możliwościach i o jeszcze mniej prawdopodobnych konkretach. Przez cały ten czas czuł, jak podążające za nim spojrzenie małych błyszczących oczu cesarza staje się coraz gorętsze. Nie był głupcem. Słyszał już wcześniej różne opowieści. W legionie żył wśród mężczyzn, dobrych i złych, i wiedział, że nie wszystkich gusta zgodne są z naturą i że niektórzy nie uznają żadnych ograniczeń. Jako chłopiec poznał miłość, czy też coś, co za miłość uważał, jednak to, co było do przyjęcia wśród chłopców, nie musiało być właściwe w wypadku mężczyzn. Nim jeszcze usłyszał propozycję, dał do zrozumienia, że zostanie odrzucona.

Aby uniknąć burzy, do której musiało nieuchronnie dojść, spędził rok w Grecji, mając nadzieję, że zostanie zapomniany. To dobrowolne wygnanie dało mu sposobność podjęcia przerwanych studiów filozoficznych pod kierunkiem wielkiego Apolloniusza, który w trakcie swoich wędrówek zatrzymał się w Atenach. Kiedy jednak powrócił do Rzymu, jego imię wciąż znajdowało się na liście któregoś z dworskich urzędników. Dalej zapraszano go na Palatyn. Obserwowano. Tym razem jednak obserwacja miała inny charakter. Niebezpieczny. Poprzednio, kiedy z uznaniem wyrażał się o taktyce namiestnika Brytanii, słuchacze entuzjastycznie potwierdzali jego słowa. Teraz natomiast odwracali się, kręcąc głowami, mamrocząc pod nosem takie wyrazy, jak „despota" i „rzeźnik". Paulinus za daleko się posunął, mówili, złupił prowincję, zamiast ją ożywić. Paulinusa należało odwołać. Teraz, kiedy obok niego stawali inni mężczyźni, wiedział, że nie po to, by słuchać, ale by zapamiętywać i robić notatki na ten moment w przyszłości, kiedy...

Szczupły palec powędrował w zagłębienie jego klatki piersiowej, gdzie zebrał się pot.

– Powinniśmy wziąć kąpiel.

Otrząsnął się z melancholijnego nastroju i uśmiechnął do kobiety, kiedy oderwała się od jego ciała i poszła przodem w stronę niewielkiego budynku łaźni. Kiedy skorzystali z wielorakich przyjemności, jakich dostarczają caldarium i tepidarium, Fabia owinęła się prześcieradłem i poprowadziła go do kamiennej ławy, gdzie zręcznymi dłońmi namaściła oliwą jego ciało, każdy z osobna mięsień ramion, grzbietu i nóg, a potem, obróciwszy na plecy, zrobiła to samo z klatką piersiową i brzuchem. Kiedy jej silne palce biegały po jego ciele, ponownie poczuł rosnące pożądanie. Zanim jednak zdążył cokolwiek zrobić, ona zrzuciła prześcieradło i płynnym ruchem ułożyła się na nim. Wciągnął gwałtownie powietrze, poczuwszy bijący od niej żar.

– To oznacza, jak przypuszczam, że będziesz mnie więcej kosztować – mruknął, starając się myśleć o czymkolwiek, byle nie o tym, co działo się poniżej jego pasa.

– Ależ nie, Waleriuszu – zaprotestowała Fabia. Jej głos brzmiał niczym jedwab przesuwany po szorstkim drewnie. – To jest mój dar dla siebie samej. Ty tylko leż sobie, tak jak dotąd.

Dużo później odprowadziła go do drzwi i uniosła usta do obyczajnego pożegnalnego pocałunku. Fabia Faustyna była kurtyzaną wysokiej klasy, przyjaciółką cesarzowej Poppei Augusty Sabiny i zapewne najpiękniejszą kobietą w Rzymie. Dziwne, że go kochała, wiedząc, iż on nigdy nie potrafi odwzajemnić tego uczucia.

– I co na dzisiaj obiecują sądy? Jesteś obrońcą, oskarżycielem czy jednym i drugim? – spytała lekkim tonem.

– Żadnym z nich. – Waleriusz pozwolił sobie na smutny uśmiech. – Muszę być przy Oliwii.

Fabia wpatrzyła się w niego, jednak myśli skrywała w głębi ciemnoniebieskich oczu.

– Powiedz jej, że modlę się za nią – poprosiła.

Podczas gdy uroda Fabii jaśniała niczym ukwiecony cesarski ogród, uroda Oliwii była bardziej eteryczna i przywodziła na myśl alpejski śnieg muskany zaledwie wiatrem bądź też rzeźbę z nieskalanego jeszcze pędzlem artysty marmuru. Waleriusz patrzył na siostrę spoczywającą na łożu w domu przy clivus Scauri. Wyglądała jak egipska księżniczka. Biel skóry podkreślały okalające twarz ciemne niemal kruczoczarne włosy, których każde pasemko pieczołowicie ułożyła jej służąca Julia. Siostra miała tak podziwiane u członków jego rodziny rzeźbione rysy twarzy, delikatniejsze jeszcze niż w wypadku mężczyzn. Wąski arystokratyczny nosek, długi zaokrąglony podbródek, świadczący o zdecydowaniu i sile woli, oraz usta, które, nim zachorowała, zawsze były gotowe do uśmiechu. Prawdę mówiąc, kiedy się jej przyglądał, uświadomił sobie, że zmieniła się nawet w tym krótkim czasie, jaki minął od ostatniego razu, kiedy ją widział, i w myślach zastąpił słowo „delikatna" słowem „krucha".

– Ginie w oczach. – Starał się, by nie zabrzmiało to oskarżycielsko.

Stojący przy nim starannie ubrany mężczyzna poruszył się niespokojnie.

– Robimy wszystko, co w naszej mocy – powiedział. – Służąca codziennie podaje jej zaleconą miksturę. Kąpie swoją panią jedynie w ciepłej wodzie i trzy razy dziennie karmi lekką zupką.

– Więcej się rozleje, niż zostanie zjedzone – zauważył Waleriusz.

Metellus, medyk, spochmurniał, zadrgały mu obwisłe policzki, wodniste oczy się zwęziły.

– Można w nią wmusić tylko trochę jedzenia, bo inaczej zaszkodzimy zamiast pomóc. Jest chuda, ale jeszcze nie jak szkielet. Trzeba pokładać nadzieję w bogach. Złożyłeś ofiarę Asklepiosowi, jak radziłem?

Wiara Waleriusza w bogów poddana została surowej próbie podczas dwóch dni, które spędził w świątyni Klaudiusza, czekając, aż mściwi brytańscy wojownicy rozerwą go na strzępy. To, że przeżył, nie przywróciło mu wiary, gotów był jednak uczynić wszystko, co mogło pomóc Oliwii.

– Odwiedziłem dziś rano wyspę na Tybrze i kapłan złożył temu bogu w ofierze białego baranka – oznajmił. Medyk skinął głową, najwyraźniej pod wrażeniem tej informacji. Biały baranek to nie była jakaś tam symboliczna ofiara. Zastanawiał się, czy jego honorarium jest wystarczająco wysokie. – Pokojówka Julia zaniosła też ofiarę Dobrej Bogini – dodał Waleriusz.

To też było rozsądne. Bona Dea, bogini niewiast, uzdrawiania i płodności, mogła wstawić się za Oliwią ze swojej świątyni na Awentynie.

– Zatem robisz wszystko, co możesz – oświadczył medyk. Zawahał się. – Może gdyby twój ojciec...

Waleriusz pokręcił głową.

– Nie przyjdzie – oświadczył.

Nie musiał mówić nic więcej. Jego ojciec, Lucjusz, postawił całą przyszłość rodziny na małżeństwo Oliwii z nieprzyzwoicie bogatym, ale także sędziwym drugim kuzynem cesarza. Oliwia spojrzała tylko raz na łysiejącego i pomarszczonego narzeczonego, mogącego pochwalić się jedynym sczerniałym zębem, i przysięgła, że zaraz, na miejscu, otworzy sobie żyły. Reputacji Lucjusza bardziej zaszkodziło, że uległ groźbie córki, niż odrzucenie przez nią Kalpurniusza Ahenobarba. Zgodnie z prawem mógł sprzedać Oliwię w niewolę albo nawet ją zabić, jednak pomimo swojej patrycjuszowskiej zaskorupiałej napuszoności zawsze był kochającym ojcem i wolał wybrać niełaskę, niż przysporzyć córce cierpień. Od tamtego skandalu zamknął się w rodzinnej posiadłości w Fidenach i poświęcił winoroślom oraz drzewkom oliwnym. Waleriusz trzykrotnie próbował go poinformować o jej chorobie, jednak za każdym razem posłańca odprawiano bez wysłuchania. Zajmujący się kobietą medycy brali pod uwagę możliwość, że to bogowie karzą Oliwię za nieposłuszeństwo, jednak Waleriusz uznał tę teorię za rozpaczliwą próbę usprawiedliwiania ich własnej porażki. Podejrzewał, że teraz Metellus, pełen najlepszych intencji pijaczek, który utrzymywał, jakoby studiował w Smyrnie i Aleksandrii, podziela opinię tamtych.

Kiedy przyglądał się siostrze, otworzyła szare, przejrzyste oczy, w których malowała się lekka konsternacja. Chwilę trwało, zanim go rozpoznała. Jej blade usta rozchyliły się w słabym uśmiechu i zanim ponownie zamknęła oczy, wyciągnęła do niego drżącą rękę. Przysiadł na łożu i ujął jej dłoń; była chłodna i lekka jak piórko. Oliwia westchnęła cichutko, a on poczuł, jak zaciskają się jej palce. Tak będzie to wyglądało, myślał, kiedy umrze, pojawi się znowu ta bezsilna pustka. Będę tu siedział w zapadającym zmroku, trzymając jej stygnącą dłoń. Będę ją błagał, żeby nie odchodziła, jednak jej duch uleci, tak jak na moich oczach ulatywał z wielu umierających mężczyzn. Zaczął mówić, o nadziei i miłości, i o przyszłości, wiedząc, że ona go słyszy, ale niepewny, czy go rozumie. I kiedy mówił, jego umysł cofnął się do czasów, kiedy chuda dziewczynka z umorusaną buzią i w porwanej tunice deptała mu po piętach, nieustannie zadając niemądre pytania, na które nie umiał odpowiedzieć. Dlaczego? Jak? Co? Niekończące się dni spędzali nad wąską, obrośniętą drzewami rzeczką, dostarczającą posiadłości wodę, polowali w trzcinach na małe zielone żabki i wzajemnie smarowali się oślizgłym kropkowanym skrzekiem. Kiedy indziej gonili pośród winorośli za nieuchwytnymi brązowymi śpiewającymi ptakami, dobrze wiedząc, że pofruną do następnego rzędu roślin i będzie można podjąć tę gonitwę na nowo. Pamiętał gorzki smak niedojrzałych winogron i nieuniknione przykre skutki. Przyglądanie się, jak to drugie dorasta.

I tamten dzień, który kazał mu się zastanowić, jakim tak naprawdę jest człowiekiem. Kiedy stracił wreszcie cierpliwość i zachęcony przez młodych niewolników zamknął siostrę w piwnicy pod domem i odszedł. Na zawsze zapamiętał wyraz jej oczu, kiedy skamieniałą w ciemnościach uwolnił po godzinie. I nutę oskarżenia w dziecięcym szepcie: „Proszę, Waleriuszu, już nigdy więcej nie zostawiaj mnie samej".

Ścisnął jej rękę i wstał.

– Zrobię wszystko, by wyzdrowiała. – Wiedział, że same słowa nic nie znaczą. Równie dobrze mógł mówić do siebie. Mógł mówić do bogów, w których już nie wierzył. Tymczasem stwierdził, że zwraca się do otyłego medyka, o którego obecności zupełnie zapomniał.

Metellus poczuł nagły przypływ paniki, słysząc pewność w głosie Waleriusza, tego wysokiego władczego mężczyzny, którego twarde spojrzenie przygważdżało go do miejsca niczym oszczep legionisty. Zrobił wszystko, co mógł, naprawdę. Przebiegł szybko w myślach listę zastosowanych leków, jakby walczył o życie. Zioła wymieszane w ciepłym winie na obniżenie gorączki. Tojad w maleńkich dawkach na poprawienie krążenia. Wyciąg z konopi na uspokojenie. Tryb leczenia? Idealny, sam sobie odpowiedział. Każdy kolejny krok przemyślany i ostrożny. Czy można było zrobić coś jeszcze? Nie. Po dwakroć nie. Chyba że...

– Jest pewien człowiek...

– Gdzie go znajdę?

Rozdział drugi

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział trzeci

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział czwarty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział piąty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział szósty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział siódmy

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział ósmy

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział dziewiąty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział dziesiąty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział jedenasty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział dwunasty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział trzynasty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział czternasty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział piętnasty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział szesnasty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział siedemnasty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział osiemnasty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział dziewiętnasty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział dwudziesty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział dwudziesty pierwszy

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział dwudziesty drugi

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział dwudziesty trzeci

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział dwudziesty czwarty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział dwudziesty piąty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział dwudziesty szósty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział dwudziesty siódmy

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział dwudziesty ósmy

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział dwudziesty dziewiąty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział trzydziesty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział trzydziesty pierwszy

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział trzydziesty drugi

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział trzydziesty trzeci

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział trzydziesty czwarty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział trzydziesty piąty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział trzydziesty szósty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział trzydziesty siódmy

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział trzydziesty ósmy

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział trzydziesty dziewiąty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział czterdziesty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział czterdziesty pierwszy

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział czterdziesty drugi

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział czterdziesty trzeci

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział czterdziesty czwarty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział czterdziesty piąty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział czterdziesty szósty

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział czterdziesty siódmy

Dostępne w wersji pełnej

Rozdział czterdziesty ósmy

Dostępne w wersji pełnej

Od Autora

Dostępne w wersji pełnej

Podziękowania

Dostępne w wersji pełnej

Spis treści

Karta tytułowa

Rozdział pierwszy

Rozdział drugi

Rozdział trzeci

Rozdział czwarty

Rozdział piąty

Rozdział szósty

Rozdział siódmy

Rozdział ósmy

Rozdział dziewiąty

Rozdział dziesiąty

Rozdział jedenasty

Rozdział dwunasty

Rozdział trzynasty

Rozdział czternasty

Rozdział piętnasty

Rozdział szesnasty

Rozdział siedemnasty

Rozdział osiemnasty

Rozdział dziewiętnasty

Rozdział dwudziesty

Rozdział dwudziesty pierwszy

Rozdział dwudziesty drugi

Rozdział dwudziesty trzeci

Rozdział dwudziesty czwarty

Rozdział dwudziesty piąty

Rozdział dwudziesty szósty

Rozdział dwudziesty siódmy

Rozdział dwudziesty ósmy

Rozdział dwudziesty dziewiąty

Rozdział trzydziesty

Rozdział trzydziesty pierwszy

Rozdział trzydziesty drugi

Rozdział trzydziesty trzeci

Rozdział trzydziesty czwarty

Rozdział trzydziesty piąty

Rozdział trzydziesty szósty

Rozdział trzydziesty siódmy

Rozdział trzydziesty ósmy

Rozdział trzydziesty dziewiąty

Rozdział czterdziesty

Rozdział czterdziesty pierwszy

Rozdział czterdziesty drugi

Rozdział czterdziesty trzeci

Rozdział czterdziesty czwarty

Rozdział czterdziesty piąty

Rozdział czterdziesty szósty

Rozdział czterdziesty siódmy

Rozdział czterdziesty ósmy

Od Autora

Podziękowania

Karta redakcyjna

Tytuł oryginału: Defender of Rome

Copyright © Douglas Jackson, 2011

First published as Defender of Rome by Transworld Publishers, a division of The Random House Group

Douglas Jackson has asserted his right under the Copyright, Designs and Patents Act 1988 to be identified as the author of this work

Copyright © for the Polish e-book edition by REBIS Publishing House Ltd., Poznań 2014

Informacja o zabezpieczeniach

W celu ochrony autorskich praw majątkowych przed prawnie niedozwolonym utrwalaniem, zwielokrotnianiem i rozpowszechnianiem każdy egzemplarz książki został cyfrowo zabezpieczony. Usuwanie lub zmiana zabezpieczeń stanowi naruszenie prawa.

Redaktor: Małgorzata Chwałek

Projekt i opracowanie graficzne okładki: Izabella Marcinowska

Ilustracja na okładce

© CollaborationJS /Arcangel Images

Wydanie I e-book

(opracowane na podstawie wydania książkowego:

Waleriusz. Sprawa Piotra, wyd. I, Poznań 2014)

ISBN 978-83-7818-265-8

Dom Wydawniczy REBIS Sp. z o.o.

ul. Żmigrodzka 41/49, 60-171 Poznań

tel. 61-867-47-08, 61-867-81-40; fax 61-867-37-74

e-mail: rebis@rebis.com.pl

www.rebis.com.pl

Plik opracował i przygotował Woblink

www.woblink.com